تصرف عدوانی

بر طبق ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی (دعوای تصرف عدوانی عبارتست از: ادعای متصرف سابق مبنی براینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.)

به بیان ساده تر کسی که اموال غیر منقول مثل زمین یا ملک شخص دیگری را  بی خبر یا بدون رضایت مالک یا مستاجر تصرف کند و از آن بهره برداری کند مرتکب تصرف عدوانی شده است.

بر اساس تعریف ذکر شده این نوع تصرف شامل اموال غیر منقول است پس اگر اموال تصرف شده منقول مثل ماشین یا موبایل باشد تصرف عدوانی حساب نمی شود. این عمل مطابق قانون جرم محسوب می شود و مجازات دارد.

در ادامه به تشریح  تصرف عدوانی حقوقی و کیفری می پردازیم.

  • کیفری : اخراج مال غیر منقول بدون رضایت مالک یا اجازه از طرف مالک توسط دیگری با علم به موضوع و از روی عمد.
  • حقوقی : طبق ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی: «دعوای تصرف عدوانی حقوقی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می‌نماید.”

تفاوت تصرف عدوانی کیفری و حقوقی

  • تفاوت اصلی در وجود یا عدم وجود رکن روانی است. یعنی اینکه شخصی که مرتکب این جرم شده است از اینکه مال متعلق به شخص دیگری بوده است مطلع بوده است یا نه، این قضیه توسط قاضی احراز می شود.
  • در قانون مجازات اسلامی باید احراز مالکیت صورت بگیرد ولی در قانون آئین دادرسی مدنی نیاز به احراز مالکیت نیست.
  • در قانون آئین دادرسی مدنی احراز مالکیت شاکی در گذشته و مالکیت شخص متصرف ملاک بوده، ولی در قانون مجازات اسلامی نیازی به کشف و احراز سبق تصرف شاکی نیست.
  • شکایت از این نوع تصرف با ارائهدادخواست حقوقی قابل طرح بوده، ولی شکایت کیفری تصرف عدوانی نیاز به ارائه دادخواست حقوقی ندارد و صرف شکایت کیفری برای تعقیب جزایی متهم و صدور حکم رفع تصرف کفایت می کند.

مجازات تصرف عدوانی چیست ؟

بر طبق ماده 690 قانون مجازات اسلامی هر کسی به این نوع تصرف یا به وجود آمدن مزاحمت یا جلوگیری از حق در موردهای ذکر شده نماید به مجازات 1 ماه تا یک سال حبس محکوم می شود و دادگاه موظف است تصرف یا مزاحمت را رفع کند یا ممانعت از حق را برطرف سازد.

نهاد رسیدگی کننده به دعوای تصرف عدوانی ؟

صلاحیت رسیدگی به این دعوی بر عهده مراجع قضایی است. و از نظر صلاحیت محلی هم مرجع قضایی محل وقوع جرم که همان محل وقوع ملک است می باشد.

در نتیجه دادگاه و دادسرای محل وقوع مال غیر منقول مرجع صالح رسیدگی به این جرم محسوب می شود.

این نکته نیز حائز اهمیت است که دعاوی مربوط به مال غیر منقول مطابق قانون در شوراهای حل اختلاف قابل طرح نمی باشد.

مدارک مورد نیاز برای اختیار کردن وکیل تصرف عدوانی

  1. اصل اسناد مالکیت
  2. مدارک مبنی بر سبق مالکیت
  3. کارت ملی
  4. شناسنامه
دکمه بازگشت به بالا