قوانین کار

کارفرما در مقابل کارگر چه وظایفی دارد؟

قانون کار و همچنین امکان شکایت از کارفرما در جهت حمایت از قشر کارگر وضع شده است و بر اساس این قانون، دستورالعمل ها و آیین نامه های آن، کارفرما در برابر کارگران وظایفی را عهده دار شده اند.

کارفرما ملزم به پرداخت حق السعی، بیمه نمودن کارگران، فراهم نمودن خدمات و امکانات رفاهی مطابق فصل هشتم قانون کار، در نظر گرفتن شرایط قانونی لازم برای کار کارگران زن و نوجوان می باشد. در صورت عدم مراعات موارد مربوط به حقوق کارگران، ممکن است کارفرما با ضمانت اجرای قانونی مواجه شود و در هر حال باید توجه نمود که قوانین کار آمره بوده بنابراین نمی توان برخلاف آن تراضی کرد.

وظایف کارفرما در برابر کارگر

وظایف کارفرما در برابر کارگر

قانونگذار در جهت حمایت از قشر کارگر، مجموعه ای از قوانین و مقررات حمایتی را وضع نموده است که این الزامات قانونی به وسیله ضمانت اجراهایی کنترل می شوند؛ بنابراین کارفرما در قبال کارگران خود مسئولیت هایی دارد که موظف به مراعات آن هاست.

کاملترین و جامع ترین این قوانین، قانون کار می باشد. این قانون به وظایف کارفرما در برابر کارگران و شرایط کار و کارگاه اشاره نموده و بر اساس آن، آیین نامه و دستورالعمل های متعددی تصویب شده است.

این الزامات که در مباحث پیش رو به آن ها خواهیم پرداخت؛ جنبه آمره دارند؛ یعنی برخلاف آن ها نمی توان تراضی کرد. پس کارفرما در مواردی که خواهیم گفت در برابر کارگران مسئول و موظف به اقدام بوده و حتی با توافق با کارگر نیز این مسئولیت از دوش وی برداشته نخواهد شد.

قرارداد کار

هرچند که قرارداد کار از سوی کارفرما تنظیم می گردد و کارگر صرفاً به آن ملحق می شود؛ یعنی این کارگر نیست که شرایط کار را مشخص می نماید، اما قانون کار، چارچوب هایی برای آن در نظر گرفته است که علاوه بر مشخصات طرفین، باید در قرارداد ذکر و مراعات گردد:

‌ الف-نوع کار یا حرفه یا وظیفه‌ای که کارگر باید به آن اشتغال یابد.

ب-حقوق یا مزد مبنا و لواحق آن.

ج-ساعات کار، تعطیلات و مرخصیها.

د-محل انجام کار.

ه-تاریخ انعقاد قرارداد.

و-مدت قرارداد، چنانچه کار برای مدت معین باشد.

ز-موارد دیگری که عرف و عادت شغل یا محل، ایجاب نماید.

بندهای قرارداد کار

مقاله پیشنهادی: شکایت از کارفرما بابت حقوق

البته طرح این موارد در قرارداد الزامی است؛ اما قاعدتاً در قراردادهای کتبی نمود می نماید. مهمترین مسئله ای که در خصوص قراردادهای کار وجود دارد توجه به این نکته است که شروط مذکور در قرارداد کار یا تغییرات بعدی آن در صورتی نافذ خواهد بود که برای کارگر مزایایی کمتر از امتیازات مقرر در قانون ‌منظور ننماید.

بنابراین هر شرطی که در قرارداد کار ذکر گردد یا تعهدی که بصورت جداگانه از کارگر اخذ شود که برخلاف قانون کار باشد، غیر نافذ است. مثلاً کارفرما نمی تواند با کارگر توافق نماید که حقوق او از حداقل تعیین شده حقوق کارگران در هر سال کمتر باشد. همچنین توافق کنند که کارگر را بیمه ننماید و یا کارگر حق بهره مندی از مرخصی نداشته باشد و…

پس چنانچه این توافقات هم انجام پذیرد و حتی کارگر به ناچار به آن رضایت دهد؛ برخلاف قانون بوده و به همین دلیل کأن لم یکن محسوب و ترتیب اثر داده نمی شود. همچنانکه می توان از کارفرما نیز شکایت نمود.

شرایط کار کارگران

الزامات قانونی وجود دارد که کارفرما می بایست آن را در برابر کارگران خویش لحاظ نماید؛ که به برخی موارد اهم آن خواهیم پرداخت:

۱-کارفرما ملزم به پرداخت مزد کارگر در فواصل زمانی مرتب و در روز غیر تعطیل و ضمن ساعات کار به وجه نقد رایج کشور یا با تراضی طرفین به وسیله چک می باشد. مگر بر اساس عرف یا قرارداد ترتیب دیگری در نظر گرفته شده باشد.

مزد یا حقوق می تواند شامل کمک عائله‌مندی، هزینه مسکن، خواربار، ایاب و ذهاب، مزایای ‌غیر نقدی، پاداش افزایش تولید، سود سالانه و نظایر آنها باشد که مجموع اینها را حق‌السعی می‌نامند. لازم به ذکر است مزد کارگر نباید از حداقل قانونی کمتر باشد.

۲-کارفرما ملزم به بیمه نمودن کارگر است و عدم اقدام به آن، دارای ضمانت اجرای قانونی است.

۳- در کارگاه‌هایی که برای مدت محدود در بازه معین و به دور از مناطق مسکونی ایجاد می‌شوند، ‌کارفرمایان موظف هستند به کارگران سه وعده غذای مناسب و ارزان قیمت که حداقل یک وعده ‌غذای گرم باشد؛ ارایه نمایند و در صورت ضرورت خوابگاه مناسب نیز برای کارگران ایجاد شود.

۴- در صورت دوری کارگاه و کمبود وسیله نقلیه عمومی، کارفرما باید برای رفت و برگشت کارگران وسیله نقلیه مناسب تهیه ببیند.

۵-کارفرما مکلف است پس از اتمام رابطه کاری با کارگر در صورت درخواست وی، گواهی انجام کار به او بدهد.

کارفرما و کارگر

مقاله پیشنهادی: صفر تا صد شکایت از کارفرما

شرایط ویژه کار نوجوانان

بر اساس قانون کار و دستورالعمل های آن، کارفرما الزاماتی در رابطه با کار کارگران خویش دارد که در ذیل به بیان آن ها خواهیم پرداخت:

۱-کارفرما از استخدام کودکان زیر ۱۵ سال منع شده است.

۲-نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال در بدو استخدام باید مورد آزمایشات سازمان تامین اجتماعی قرار گرفته و سالی یکبار تجدید شود و اگر کار کارگر مناسب شرایط جسمی او نباشد؛ کار راحت تری به او ارجاع گردد.

۳- ساعات کار روزانه کارگران نوجوان، باید نیم ساعت کمتر از ساعات کار معمولی کارگران باشد و در این زمینه کارگر و‌ کارفرما می توانند برای نحوه استفاده از این مزیت توافق نمایند.

۴-کارفرما از ارجاع کار اضافی، کار در شب، کارهای سخت و زیان‌آور و خطرناک و حمل بار با دست، بیش از حد مجاز و‌ بدون استفاده از وسایل مکانیکی به نوجوانان منع شده است.

۵-به تشخیص وزارت کار و امور اجتماعی، برای انجام برخی مشاغل که مخل سلامتی یا اخلاق کارآموزان و نوجوان است، حداقل شرط سنی ۱۸ سال می باشد.

شرایط ویژه کار زنان

۱-درخصوص کارگران زن، انجام کارهای خطرناک، سخت و زیان‌آور و نیز حمل بار بیشتر از حد مجاز با دست و بدون استفاده از وسایل مکانیکی ممنوع است.

۲-کارفرما باید به بانوان باردار مرخصی بارداری و زایمان با حقوق مطابق قانون تأمین اجتماعی، اعطا نماید و پس از مرخصی وی را به کار سابق بازگرداند. 

۳- در مواردی که به تشخیص پزشک سازمان تامین اجتماعی، نوع کار برای کارگر باردار خطرناک یا سخت تشخیص داده شود، کارفرما باید تا ‌پایان دوره بارداری وی بدون کسر حق ‌السعی کار مناسبتر و سبکتری به او ارجاع ‌نماید.

وظایف کارفرما در برابر کارگران زن

۳- کارفرما می بایست به مادران شیرده که در کارگاه وی مشغول به کار هستند؛ تا پایان دو سالگی کودکشان پس از هر سه ساعت کار، نیم ساعت ‌فرصت شیر دادن بدهد.

۴-زنان با ۴۵ سال سن و ۳۵ سال سابقه بیمه و یا با ۵۵ سال سن و ۱۰ سال سابقه بیمه، می توانند تقاضای بازنشستگی نمایند. که این مورد در مشاغل سخت و زیان آور مطابق آیین نامه مربوطه خواهد بود.

در حوزه روابط کارفرما و کارگر قوانین حقوقی بیشماری وجود دارد که می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر به اپلیکیشن شهرداد مراجعه نمایید.

  1. قانون کار مصوب ۱۳۶۹ با الحاقات و اصلاحات
  2. قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ با اصلاحات و الحاقات

نوشته های مشابه

یک دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا