خانه شرکت ها ورشکستگی شرکت های تجاری چگونه اتفاق می افتد؟

ورشکستگی شرکت های تجاری چگونه اتفاق می افتد؟

1
34
ورشکستگی در قانون

امروزه با توجه به بحران های مالی و اقتصادی بیشماری که در کشور وجود دارد بسیاری از شرکت های تجاری در پرداخت بدهی ها و دیون خود به طلبکاران ناتوانند و مجبور به اعلام ورشکستگی می شوند. در این نوشته قصد داریم تا  به بررسی ابعاد حقوقی این موضوع بپردازیم.

تعریف حقوقی و انواع ورشکستگی

براساس ماده ۴۱۲ قانون تجارت ورشکستگی زمانی اتفاق می افتد که تاجر یا شرکت تجاری در پرداخت بدهی های خود ناتوان باشند. بنابراین تنها تجار و شرکت های تجاری هستند که می توانند ورشکسته بشوند. با توجه به قانون تجارت ورشکستگی به سه دسته تقسیم می شود:

ورشکستگی عادی

این حالت زمانی به وجود می آید که شرکت تجاری نتواند از عهده تعهدات و بدهی هایی که دارد برآید. در این صورت مدیران شرکت می بایست ظرف یک مدت سه روزه به دادگاه مراجعه کنند و عدم توانایی در پرداخت بدهی را به دادگاهی که اقامتگاه شرکت در آن ثبت شده است اطلاع دهند. همچنین مدیران شرکت می بایست تمامی فهرست مطالبات و صورت حساب های کلیه دفاتر تجاری شرکت را به دادگاه ارائه کنند. بنابراین اگر شرکت تجاری بدهکار ظرف مهلت مقرر ناتوانی از پرداخت دیون خود را به دادگاه صلاحیت دار به انضمام مدارک مورد نظر اعلام کند، ورشکسته عادی محسوب می شود. ( ماده های ۴۱۲ و ۴۱۳ قانون تجارت)

مقاله پیشنهادی: درآمد اجاره املاک چگونه از مالیات معاف می شود؟

ورشکستگی به تقلب

ورشکستگی به تقصیر

در این حالت عملکرد و اشتباهات محاسباتی شرکت تجاری باعث وقوع این اتفاق گردیده است. در نتیجه شرایطی که شرکت تجاری را به این مرحله رسانده تنها عدم پرداخت تعهدات نبوده و کوتاهی و اشتباه مدیران شرکت نقش اساسی در این موضوع داشته است. مطابق با ماده های ۵۴۱ و ۵۴۲ قانون تجارت صدور حکم در صورت تقصیر به دو صورت الزامی و اختیاری می باشد. لازم به ذکر است تعقیب جزایی در این شرایط می تواند با درخواست داوطلبان، مدیر تصفیه و همچنین دادستان صورت پذیرد.  با این حال درصورتی که درخواست توسط دادستان صورت بپذیرد هزینه دادرسی از طلبکاران گرفته نخواهد شد. لازم به ذکر است این حالت جرم محسوب می شود و مجازات آن شش ماه تا سه سال حبس می باشد. (ماده۶۷۱ قانون مجازات اسلامی، تعزیرات)

ورشکستگی به تقلب

این حالت زمانی اتفاق می افتد که تاجر یا مدیران شرکت تجاری دفاتر قانونی شرکت را عمدا مفقود کنند و تمام یا قسمتی از دارایی شرکت را با ترفند های مختلف و غیرقانونی مانند انجام معاملات صوری مخفی کرده و یا از بین ببرند ورشکسته به تقلب محسوب می گردند. ( ماده ۵۴۹ قانون تجارت) در صورت احراز شرایط مذکور توسط دادگاه تاجر یا مدیران شرکت تجاری به یک تا پنج سال حبس محکوم می شوند. (  ماده ۶۷۰ قانون مجازات اسلامی، تعزیرات)  

شرایط طرح دعوا

طرح دعوا در این زمینه را می توان از دو منظر بررسی نمود. اول اینکه از انباشته شدن و گسترده تر شدن بدهی و دیون شرکت تجاری به طلبکاران جلوگیری شود و دوم اینکه حق و حقوق قانونی طلبکاران شرکت حفظ شود. در این زمینه قانون سه دسته از افراد را دارای حق و تکلیف معرفی کرده است که عبارتند از:

دسته نخست تاجر یا مدیران شرکت تجاری که بایستی ظرف مدت سه روز از تاریخ توقف مراتب را به همراه صورت دارایی های خود و همچنین دفاتر تجارتی و اسامی و محل اقامت شرکاء به دادگاه محل اقامت شرکت اعلام نمایند. دسته دوم مختص طلبکاران شرکت می باشد که این حق را دارند در زمانی که شرکت از انجام تعهدات و وظایف خود ناتوان ماند به دادگاه مراجعه نموده و تقاضای صدور حکم ورشکستگی شرکت را بنمایند. و در انتها دسته سوم دادستان می باشد که به دلیل آن که ورشکستگی در بعضی اوقات بصورت عادی اتفاق نمی افتد و مصداق عمل مجرمانه است بایستی از این موضوع خبر داشته باشد، همچنین این موضوع علاوه بر ویژگی اقتصادی که دارد در برخی مواقع وجه سیاسی نیز پیدا می کند و در آخر باید اشاره کرد ممکن است در صورت تحقق ورشکستگی حقوق اشخاص ثالث نیز پایمال شود.

مقاله پیشنهادی: تفاوت چک حقوقی و کیفری

ورشکستگی شرکت های تجاری

انواع شرکت های تجاری

ماده ۲۰ قانون تجارت شرکت های تجاری را به هفت دسته تقسیم کرده است که عبارتند از : شرکت های سهامی که در آن سرمایه به سهام تقسیم شده و هرکس براساس سهمی که دارد مسئول است، شرکت با مسئولیت محدود که میان دو یا چند نفر برای انجام امور تجارتی تشکیل شده و شرکا تا میزان سرمایه ای که در شرکت دارند مسئول بدهی ها می باشند ، شرکت تضامنی که میان دو یا چند نفر تحت اسمی مخصوص برای انجام امور تجارتی با مسئولیت تضامنی شکل می گیرد ، شرکت مختلط غیرسهامی در این نوع شرکت ها تعدادی از شرکا براساس میزان سهم خود مسئولیت دارند و عده ای دیگر دارای مسئولیت نامحدود می باشند، شرکت مختلط سهامی در این دسته از شرکت ها تعدادی از شرکا ضامن می باشند و مابقی سهام به تساوی تقسیم شده است ، شرکت نسبی شرکتی بین دو یا چند نفر  تحت اسم مخصوص برای انجام امور تجاری تشکیل می شود، شرکت تعاونی تولید و مصرف شرکتی که میان صاحبان مشاغل تشکیل می شود و شرکا برای فروش اجناس از مشاغل خود استفاده می کنند.

اعلام ورشکستگی شرکت های تجاری

شرکت تجاری زمانی ورشکسته تلقی می شود که دادگاه چنین حکمی را صادر نماید. همچنین مقررات قانون تجارت در این خصوص از قوانین آمره به حساب می آیند یعنی قوانینی که نمی توان بر خلاف آن عمل کرد. شرکا و مدیران شرکت در صورت عدم پرداخت بدهی ها تا سه روز باید این موضوع را به دادگاهی که اقامتگاه شرکت در آن قرار گرفته اعلام نمایند و اقدام به تنظیم دادخواست کنند. همچنین باید اشاره کرد مدیران شرکت بایستی در زمان تقدیم دادخواست، صورت حساب دارایی و کلیه دفاتر تجاری شرکت را به دفتر دادگاه رسیدگی کننده، تسلیم نمایند. تمامی معاملات شرکت پس از صدور حکم، باطل می باشد مگر اینکه ثابت شود معامله به نفع طلبکاران قبلی شرکت بوده و مدیر تصفیه نیز این موضوع را تایید نماید.

خلاصه

تجار و شرکت های تجاری تنها شخصیت های حقیقی و حقوقی می باشند که می توانند در صورت عدم پرداخت بدهی به طلبکاران و حکم دادگاه اعلام ورشکستگی کنند. در صورتی که ورشکستگی به نحوی غیر از ورشکستگی عادی مانند ورشکستگی به تقصیر یا تقلب اتفاق بیفتد، مدیران شرکت مشمول مجازات و جریمه خواهند شد.

با نصب اپلیکیشن شهرداد می توانید به تمامی قوانین حقوقی از جمله قوانین تجاری دسترسی داشته باشید و درباره قوانین تجاری بیشتر مطالعه کنید.

یک دیدگاه

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید