سایر موضوعات حقوقی

سه روش وصول چک ­های برگشتی

چک، از جمله مهم ­ترین اسناد تجاری است که افراد جامعه در زندگی خود با آن سر و کار دارند. این سند که برای سهولت در امور تجاری ابداع شده است، امروزه کاربردی همه­ گیر داشته و محدود به روابط بازرگانی نمی­ شود. به دلیل کابرد گسترده در جامعه، همواره سبب پیدایش دعاوی فراوانی در محاکم قضایی نیز شده است. مطالبه وجه چک­ برگشتی از رایج­ ترین مواردی است که در دادگاه ­های کیفری و حقوقی مطرح است. در این مقاله روش­ های وصول چک­ های برگشتی را به اختصار بررسی می­نمائیم.

برگشت ­زدن چک به چه معناست؟

مطابق قوانین، باید در تاریخ مقرر در چک در حساب صادر­کننده به اندازه مبلغ چک، وجه نقد وجود داشته باشد تا دارنده با ارائه چک به بانک بتواند چک را وصول کند. در صورتی که به هر دلیلی حساب صادرکننده خالی باشد، دارنده برای حفظ حقوق خود باید چک را برگشت بزند و از بانک گواهی عدم پرداخت مبنی بر خالی­ بودن حساب صادرکننده دریافت نماید. البته صرف دریافت این گواهی نمی ­تواند حقوق دارنده را حفظ کند و وی برای مطالبه وجه باید اقدامات دیگری نیز انجام دهد.

پس از برگشت ­زدن چک چه اقداماتی باید انجام دهیم؟

پس از اینکه دارنده از بانک گواهی عدم پرداخت مبنی بر عدم کفایت موجودی حساب صادرکننده جهت وصول وجه چک دریافت کرد، می­ تواند به سه برای وصول وجه چک برگشتی اقدام کند. این سه روش عبارت ­اند: مراجعه به محاکم کیفری، مراجعه به محاکم حقوقی و مراجعه به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.

عواقب چک برگشتی

چگونه چک برگشتی خود را از دادگاه کیفری مطالبه کنیم؟

صدور چک بدون محل، جرم می­ باشد و صادرکننده را می ­توان تحت تعقیب قرار داد. بدین منظور دارنده چک، تنها ۶ ماه از تاریخ مقرر در چک مهلت دارد که به بانک رفته و گواهی عدم پرداخت بگیرد. پس از آن هم ظرف ۶ ماه باید به دادگاه کیفری صالح مراجعه و اقدام به اقامه دعوای کیفری نماید. در صورت عدم رعایت هر کدام این مهلت­ ها، حق طرح شکایت کیفری برای دارنده از بین می­ رود. هم­چنین شکایت کیفری را تنها علیه صادرکننده چک برگشتی می ­توان انجام داد و علیه ضامن و ظهرنویس چک برگشتی، این روش امکان­ پذیر نیست. می­ توانید در دیگر مقاله­ های شهرداد جزئیات بیشتری را در مورد چک ­های برگشتی کیفری مطالعه کنید.

اقدام حقوقی در مورد چک­ برگشتی چگونه است؟

وجه تمام چک ­ها را به روش حقوقی می ­توان وصول کرد. چه آن دسته از چک­ هایی که به دلیل گذشتن مهلت یا دلایل دیگر مانند مشروط­ بودن و… از نظر کیفری قابل مطالبه نیستند و چه چک ­هایی که شرایط شکایت کیفری را دارا می­ باشند اما به هر دلیلی دارنده تصمیم به اقدام حقوقی می­ گیرد. در این روش باید به دادگاه حقوقی صالح دادخواست مطالبه وجه چک ارائه نمود. دعوای حقوقی را می ­توان علیه صادرکننده، ظهرنویس و ضامن ­های چک برگشتی مطرح نمود و از این نظر محدودیتی وجود ندارد.

برای وصول وجه چک­ های برگشتی از طریق مراجعه به اداره ثبت چه باید کرد؟

از آن جایی که چک جزء اسناد لازم ­الاجرا می باشد، مطالبه وجه آن از طریق اجرای اداره ثبت امکان­ پذیر است. اسناد لازم­ الاجرا را می ­توان بدون مراجعه به مراجع قضایی و با مراجعه به دایره­ اجرای سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به اجرا گذاشت و خواهان اجرای مفاد آن­­ها شد. البته لازم ­الاجرا بودن سبب نمی ­شود که چک تبدیل به سند رسمی شود بلکه هم چنان سندی عادی محسوب می ­گردد. تنها چک هایی را می­توان از طریق اجرای ثبت به اجرا گذاشت که در وجه بانک­ ها صادر شده باشند و چک ­های صادره در وجه مؤسسات مالی و اعتباری و صندوق­ های قرض­ الحسنه مشمول این مورد نمی ­باشند.

در این روش علیه صادرکننده اجرائیه صادر می­ شود و وی ۱۰ روز مهلت دارد که وجه چک را بپردازد. در غیر این صورت دارنده می­ تواند اقدام به توقیف اموال وی نماید.

چک برگشتی

وصول چک برگشتی صیادی

به کدام چک­ ها، چک صیادی گفته می ­شود؟

چک ­های صیادی چک­ هایی هستند که از طریق سامانه صیاد یعنی سامانه صدور یکپارچه دسته چک صادر می­ شوند. در این چک ­ها، یک شناسه ۱۶ رقمی درج شده است که از طریق آن می­ توان با ارسال پیامک از اعتبار صادرکننده اطلاع پیدا کرد. چک­ هایی که پس از تصویب قانون جدید صدور چک در سال ۱۳۹۷ صادر شده ­اند مسوم به چک ­های صیادی هستند.

وصول چک برگشتی صیادی طبق قانون جدید صدور چک چگونه است؟

در مورد این دسته از چک­ ها قانون جدید صدور چک مقررات ویژه­ ای را وضع نموده است. دارنده چک ­های برگشتی صیادی می ­تواند از روش دیگری استفاده کند و آن مراجعه مستقیم به دادگاه و دریافت اجرائیه نسبت به مبلغ چک است. یعنی در مورد این چک ­ها، نیازی به صدور رأی محکومیت مبنی بر پرداخت وچه چک نیست و دارنده مستقیماً می ­تواند به اجرای احکام دادگاه رفته و عملیات وصول را انجام دهد.

خسارت تأخیر تأدیه چک­ برگشتی چه میزان است؟

منظور از خسارت تأخیر تأدیه خسارتی است که به دلیل عدم پرداخت به موقع چک، کاهش ارزش پول و افزایش تورم به دارنده وارد می­ شود. براساس قانون صدور چک، دارنده حق دریافت تمام خسارت­ ها و هزینه­ های وارده بر خود را که به جهت وصول چک متحمل شده است، دارد که یکی از این خسارات، خسارت تأخیر تأدیه می­ باشد. خسارت تأخیر تأدیه، بر مبنای نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محاسبه می ­شود و زمان محاسبه آن، تاریخ صدور چک تا زمان وصول آن است.

خلاصه: چک های برگشتی را می­ توان به روش حقوقی، کیفری و ثبتی مطالبه کرد. در مورد چک ­های صیادی، صدور اجرائیه بدون نیاز به صدور حکم محکومیت توسط دادگاه نیز پیش­ بینی شده است. با توجه به اهمیت مسائل مربوط به چک، در مقاله­ های دیگر شهرداد نیز به تفصیل در مورد چک با شما صحبت خواهیم کرد. مطالب دیگر ما را از دست ندهید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا