طلاق و مهریه

حقوق مالی زن و شوهر در نکاح موقت

نکاح موقت نوعی از ازدواج است که در آن مدت معین شده باشد. در این ازدواج باید حتما مهریه تعیین شود، طرفین میتوانند در مورد نفقه توافق کنند اما از هم ارث نمی برند.

در جامعه ما در مورد نکاح موقت نظرات ضد و نقیض و متفاوتی دیده میشود. بسیاری از افراد معتقدند این نوع از ازدواج ممکن است بهانه و دلیلی برای هوسبازی و بی قید و بندی شود. در مقابل عده ای دیگر بر این باورند نکاح موقت چنانچه در جایگاه واقعی و درست خود مورد استفاده قرار گیرد، نه تنها سبب بی قید و بندی نمیشود بلکه تبدیل به ساز و کاری شرعی و قانونی برای از میان رفتن فساد اخلاقی در جامعه می شود. صرف نظر از مباحث جامعه شناختی حول محور ازدواج موقت، در قانون مدنی این نوع از ازدواج مورد توجه قانون گذار قرار گرفته و به رسمیت شناخته شده است. 

نکاح موقت

مقاله پیشنهادی: در چه شرایطی دختر نیاز به اجازه پدر برای ازدواج دارد؟

تعریف نکاح موقت

نکاح موقت از دو واژه نکاح و موقت تشکیل شده است. مانند ازدواج دائم، ازدواج موقت نیز عقدی است که زن و مرد به منظور شکل گیری پیوند زناشویی میان خود، پیمان بسته و قصد آنان تشکیل خانواده مشترک و متحد شدن با یکدیگر است. چنین قصدی در ازدواج دائمی مقید به زمان خاصی نیست و تا زمان فوت یا جدایی ادامه مییابد. اما در ازدواج موقت همانگونه که از نام آن پیداست، این تراضی محدود به زمان مشخصی است که طرفین تعیین میکنند. ازدواج موقت که در قانون مدنی نکاح منقطع نامیده شده، مانند ازدواج دائم در قانون مدنی ما تعریف نشده و تنها احکام آن بیان شده است.

لزوم ذکر مدت در نکاح موقت

در  ماده ۱۰۷۵ قانون مدنی ما مهمترین ویژگی نکاح موقت یعنی مدت دار بودن، بیان شده است؛ این مدت میتواند یک یا چند روز، ماه و یا سال باشد. چنانچه مدتی تعیین نشود و قصد طرفین نکاح موقت بوده باشد، عقد مورد نظر باطل خواهد بود. اما در صورتی که قصد طرفین نکاح دائم باشد، آثار و احکام نکاح دائم بر آن بار خواهد شد. ازدواج دائم و موقت از بسیاری جهات مشابهت دارند و جز احکام خاصی که در خصوص ازدواج موقت تعیین شده، اصولاً سایر الزامات نکاح دائم بر نکاح موقت نیز بار میشود. 

روابط مالی طرفین در نکاح موقت

هنگامی که سخن از روابط و حقوق مالی طرفین در ازدواج به میان می آید، مهریه، نفقه و ارث مهمترین مواردی هستند که به ذهن متبادر می شوند. در ادامه در خصوص وضعیت این موارد در ازدواج موقت توضیحات لازم را ارائه خواهیم داد.

نکاح موقت
اجازه پدر در ازدواج دختر

مهریه در نکاح موقت

به جز لزوم ذکر مدت، لزوم معین بودن مهریه تفاوت مهم دیگری میان نکاح موقت و دائم است که به موجب ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی ضمانت اجرای بطلان را به دنبال دارد. بنابراین طرفین حتماً باید مهریه را به طور دقیق تعیین کنند تا عقد شکل گرفته صحیح باشد. فوت زن در مدت عقد سبب زایل شدن حق وی نسبت به مهریه نخواهد شد و وراث وی میتوانند مهریه او را از شوهر مطالبه کنند.

اگر شوهر تا پایان مدت با همسر خود نزدیکی نکند نیز سبب سقوط مهریه نمیشود و زن امکان مطالبه مهریه خود را دارد. تنها در صورتی که شوهر تمام مدت نکاح را قبل از صورت گرفتن نزدیکی به همسر خود ببخشد، نصف مهریه به وی تعلق خواهد گرفت. (ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی)

بخشیدن مهریه توسط زوجه

بخشیدن مهریه اختصاص به نکاح دائم ندارد و در نکاح منقطع نیز امکان پذیر است. مهریه، حق زن می باشد که هر زمانی که بخواهد میتواند از آن بگذرد. باید توجه داشت معلوم بودن مهریه سبب بطلان ازدواج موقت است نه بخشیدن یا عدم پرداخت آن. در صورت تخلف شوهر از پرداخت مهریه، میتوان الزام وی را از دادگاه صلاحیت دار خواست.

نفقه

در عقد دائم شوهر مکلف به پرداخت نفقه همسر و فرزندان خود میباشد. نفقه باید به گونه ای باشد که نیازهای متعارف همسر چون نیاز به مسکن، پوشاک، خوراک، هزینه های درمانی و … را در برگیرد. در ازدواج موقت، حکم این قضیه قدری متفاوت از نکاح دائم است.

مقاله پیشنهادی: آنچه خانم ها درباره نفقه باید بدانند.

نکاح موقت
ازدواج دختر

نفقه همسر در نکاح موقت

ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی به بیان حق زن بر نفقه در ازدواج موقت می پردازد. بر اساس این ماده علی الاصول در ازدواج موقت، شوهر تکلیفی به پرداخت هزینه های زندگی همسر خود ندارد؛ یعنی زن نمیتواند از شوهر خود، خانهای برای سکونت، هزینه های لباس، غذا، هزینه های درمانی و … را مطالبه کند. البته در دو مورد تکلیف به پرداخت نفقه بر عهده شوهر قرار میگیرد:

 1- در صورتی که صریحاً شرط کرده باشند که مرد به زن نفقه بپردازد.

۲- هرگاه توافق صریحی مبنی بر پرداخت نفقه صورت نگرفته باشد اما عقد مبنی بر آن جاری شده باشد. یعنی شرایط و اوضاع و احوال و توافق طرفین به گونه ای باشد که چنین استنباط شود که پرداخت نفقه توسط شوهر مورد توافق طرفین بوده است.

نفقه فرزندان در نکاح موقت

 چنان چه زن و شوهر به موجب نکاح موقت صاحب فرزندی شوند، این فرزند مشروع و قانونی بوده و نام وی در شناسنامه طرفین ذکر خواهد شد. در این صورت نه تنها طرفین ملزم به ثبت ازدواج خود می شوند، بلکه الزام به پرداخت نفقه توسط شوهر نیز به وجود می آید و وی باید هزینه های زندگی فرزند خود را مطابق قانون بپردازد.

ارث در نکاح موقت

برخلاف مهریه که عدم تعیین آن سبب بطلان عقد میشود و نفقه که امکان توافق در خصوص آن وجود دارد، در ازدواج موقت، زوجین از هم ارث نمی برند. براساس ماده ۹۴۰ قانون مدنی تنها زن و شوهری که به موجب عقد دائم، ازدواج کرده باشند از یکدیگر ارث خواهند برد.

از آنجائیکه قواعد مربوط به ارث جزء مقررات آمره می باشد توافق طرفین در مورد توارث از یکدیگر باطل و بلااثر خواهد بود. البته فرزندان ناشی از ازدواج موقت از پدر و مادر و همچنین پدر و مادر از آنها، ارث خواهند برد.

شما میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر ما را در خصوص ازدواج دائم و موقت در اپلیکیشن حقوقی شهرداد دنبال نمائید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا