سایر موضوعات حقوقی

آشنایی با دو جرم مربوط به انحصار وراثت

مرگ پدیده ای طبیعی و امری گزیرناپذیر است که دیر یا زود گریبانگیر همه انسان ها می شود. اگر چه به موجب مرگ، حیات آدمی پایان می یابد و حضور فیزیکی وی در این دنیا به پایان می رسد، اما به لحاظ حقوقی، موقعیت جدیدی پدید می آید که مستلزم رسیدگی به اموال و دارایی های وی می باشد. در واقع علی رغم اینکه آدمی خود از این جهان رخت بر می بندد لکن ماترک خود را به یادگار می گذارد که تکالیفی مهمی را بر عهده خویشان خود می نهد. گرفتن گواهی انحصار وراثت از مهم ترین تکالیفی است که پس از فوت هر فرد، بر عهده ی بازماندگان وی قرار می گیرد تا به موجب آن، اقدام به اداره ی اموال و دارایی نمایند. در این گفتار ضمن تعریف این گواهی، مواردی را که قانونگذار در خصوص گواهی فوق جرم انگاری کرده است، نیز بررسی می نماییم.

تعریف گواهی انحصار وراثت

گواهی انحصار وراثت، برگه ایی است که به موجب آن مشخص می شود وراث فرد متوفی چه کسانی هستند و به هر کدام چه میزان ارث تعلق می گیرد. به روندی که به موجب آن این برگه صادر می شود، انحصار وراثت می گویند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که نشان می دهد دقیقاً چه کسانی می توانند از ماترک فرد فوت شده سهم ببرند و بدین ترتیب میان خویشاوندان متوفی، تفکیک و مرزبندی صورت می گیرد.

 اهمیت گواهی انحصار وراثت

علاوه بر مشخص شدن تعداد وراث و سهم هر یک، باید توجه داشت که تا پیش از صدور این گواهی امکان تقسیم اموال و دارایی ها وجود ندارد. بدون داشتن گواهی مذکور، وراث عملاً نمی توانند رسیدگی و اداره دارایی ها را شروع کنند، امور اداری، بانکی و… را انجام دهند و در محاکم قضایی و ادارات دولتی خود را به عنوان وارث معرفی کنند. اگر چه دیده شده که برخی مواقع برخی از ورثه مابین خود توافق نموده و اموال را مورد بهره برداری قرار می دهند اما این توافق تنها مابین آن ها معتبر است و بدون داشتن گواهی، امکان انتقال سهم الارث و تقسیم آن به صورت رسمی وجود ندارد.

انحصار وراثت

مرجع صالح برای صدور گواهی انحصار وراثت

جهت صدور گواهی، ورثه باید به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی مراجعه کنند و دادخواست خود را تقدیم شورا کنند. حتماً لازم نیست همه ورثه با هم اقدام کنند، بلکه حتی یکی از آن ها نیز می تواند این کار را انجام دهد، البته به شرطی که نام سایر وراث قانونی را نیز قید نماید. مطابق قانون ارث، سایر افرادی که جزء ورثه نیستند اما به نوعی در انحصار وراثت ذینفع می-باشند، نیز می توانند برای اخذ گواهی اقدام کنند. به عنوان مثال، طلبکاران متوفی اگر چه جزء ورثه نیستند اما در تعیین وراث فرد نفع دارند؛ چرا که با مشخص شدن ورثه، می توانند برای مطالبه ی طلب خود به آنها رجوع کنند.

چاپ آگهی و صدور گواهی انحصار وراثت

 پس از تقدیم دادخواست به شورای حل اختلاف، بایستی یک آگهی منتشر شود تا اگر کسی نسبت به صدور گواهی اعتراضی یا ادعای توارث دارد، اعتراض خود را بیان نماید. در صورتی که یک ماه از چاپ آگهی بگذرد لیکن هیچ اعتراضی به شورا ارائه نشود، شورا مبادرت به صدور گواهی می نماید. 

جرایم مربوط به گواهی انحصار وراثت

به دلیل اهمیت فراوان تعیین وراث، در قوانین مربوطه جرایمی در این خصوص در نظر گرفته شده تا جلوی سوء استفاده سودجویان گرفته شود. کم نیستند افرادی که به طمع دست اندازی به ماترک فرد متوفی، به این فکر می افتند که به هر طریقی، خود را وارث متوفی قلمداد کنند یا با چنگ انداختن به هر خدعه و نیرنگی به نوعی در انحصار وراثت دست ببرند تا سهمی از میراثی که متعلق به دیگران است، ببرند. در قانون تصدیق انحصار وراثت مصوب ۱۳۰۹ جرایم مربوط به این موضوع، برشمرده  شده است.

جرم های انحصار وراثت

‌۱- ماده ۹ قانون تصدیق انحصار وراثت مصوب ۱۳۰۹: خود را جزء ورثه قلمداد کردن / درج نکردن نام سایر وراث در گواهی 

مطابق این ماده، اگر کسی که با علم به اینکه جزء ورثه نیست، جهت دریافت گواهی اقدام کند و درخواست انحصار وراثت نماید، کلاهبردار محسوب خواهد شد. هم چنین فردی که جزء ورثه باشد اما بداند که وارث دیگری جز خودش نیز وجود دارد اما بدون توجه به آن وارث و بدون ذکر نام وی، گواهی انحصار وراثت بگیرد، نیز کلاهبردار می باشد. در هر دو فرض، مرتکب علاوه بر اینکه به مجازات جرم کلاهبرداری محکوم می شود، باید خساراتی را که در اثر اقدام وی پدید آمده است، نیز بپردازد.

‌۲- ماده ۱۰ قانون تصدیق انحصار وراثت مصوب ۱۳۰۹: شهادت کذب

 جرم دیگری که مطابق این قانون در نظر گرفته شده است، شهادت کذب می باشد. بر اساس ماده ۱۰، چنانچه فردی در خصوص اخذ گواهی انحصار وراثت بر خلاف حقیقت، شهادت دهد، مرتکب جرم شهادت کذب شده و به مجازات این جرم محکوم خواهد شد.

خلاصه: مطابق قانون، خود را جزء ورثه قلمداد کردن و درج نکردن نام سایر وراث در گواهی انحصار وراثت، کلاهبرداری می باشد. شهادت کذب در مورد این موضوع، مجازات شهادت دروغ را به دنبال دارد.

در پایان توجه داشته باشید که انحصار وراثت امری مهم و حساس بوده که انجام آن نیازمند داشتن اطلاعات دقیق و تجربه می باشد. در دیگر مقالات شهرداد می توانید در این خصوص بیشتر بخوانید. همچنین وکلای شهرداد در کنار شما هستند تا خدمات حقوقی مورد نیازتان را در اختیار شما قرار دهند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا