بیمه و مالیات

بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور

به دلیل شرایط خاص برخی مشاغل، قانونگذار این مشاغل را در دو گروه کلی مشاغل سخت و زیان آور تقسیم کرده و شرایط و امتیازات خاصی را برای بازنشستگی آن ها در نظر گرفته است.

در نظام حقوقی ایران بهره مندی از مزایای اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور به تفکیک مشمولین قانون کار و کارکنان دولت قابل بررسی است. مقاله پیش رو بر مبنای قانون تأمین اجتماعی به بررسی بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور مشمولین این قانون که در مواد ۲ و ۳ قانون تأمین اجتماعی مشخص شده اند؛ پرداخته است.

کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده که در اثر اشتغال کارگر (بیمه شده) تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت های طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد می گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن می باشد.

بازنشستگی مشاغل سخت

مقاله پیشنهادی: مستمری تامین اجتماعی پس از فوت

انواع مشاغل سخت

مشاغل سخت و زیان آور به دو گروه کلی تقسیم می شود؛

گروه نخست مشاغلی که ذاتاً جزو مشاغل سخت و زیان آور نیستند به عبارتی مشاغلی که صفت سخت و زیان‌آوری با ماهیت آن شغل وابستگی دارد اما با به کارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر مناسب از سوی کارفرما می‌توان سختی و زیان‌آوری آنها را حذف کرد مثل تراشکاری.

دوم مشاغلی که ماهیتاً سخت و زیان آورند و با به کارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی از سوی کارفرما، صفت سخت و زیان‌آوری کاهش یافته اما همچنان سخت و زیان‌آوری آنها حفظ می‌شود مثل کار در معدن.

به منظور اطلاع از سخت و زیان آور محسوب شدن شغل، می توان فهرست این مشاغل را در آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور بررسی نمود. لازم به ذکر است چنانچه شغل افراد در هیچ یک از گروه‌ های تعریف شده فوق قرار نگیرد، این امر، مانع تقاضای سختی کار از اداره کار و امور اجتماعی نخواهد بود.

تشخیص سخت و زیان آور بودن مشاغل کارگری

مطابق قانون کار حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکل ها، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، وزارت کار و امور اجتماعی و صندوق تأمین اجتماعی، تشخیص سخت و زیان آور بودن مشاغل در هر کارگاه با بررسی شرایط توسط کمیته های مربوطه انجام می پذیرد.

بازنشستگی مشاغل سخت

مقاله پیشنهادی: کارفرما در مقابل کارگر چه وظایفی دارد؟

برای دریافت سختی کار، بیمه شدگان شاغل در مشاغل سخت و زیان آور پس از دریافت فرم مربوطه از ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل سکونت یا اشتغال خود یا دانلود آن از طریق اینترنت و تکمیل آن می‌بایست تقاضای خود را به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان یا اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان محل اشتغال خود تحویل و رسید دریافت نمایند.

کارفرمایان کارگاه یا سایر مراجع مدعی سخت و زیان آور بودن شغل نیز می توانند تقاضای خود را طبق فرم شماره ۲ به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان یا اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان محل اشتغال خود تحویل و رسید دریافت نمایند.

تشخیص سخت و زیان آور بودن مشاغل کارمندی

تشخیص سخت و زیان آور بودن مشاغل کارمندان، مطابق بند ۹ جزء ب ماده ۱۱۶ قانون مدیریت خدمات کشوری می باشد که درحال حاضر وظایفی که طبق قانون به عهده شورای امور اداری و استخدامی کشور بوده با تأیید رئیس جمهور بر عهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی گذاشته شده است؛ از این رو، شورای توسعه مدیریت مرجع تشخیص مشاغل سخت و زیان آور کارکنان دولت است.

 بر اساس قانون تسری مفاد تبصره ۳ قانون ((نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب ۱۳۶۷)) به شاغلین مشاغل سخت و زیان آور کلیه نیروهای نظامی و انتظامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان های وابسته به جز مشمولان قانون تأمین اجتماعی که تابع قوانین و مقررات مربوط به خود هستند، تسری یافته است.

تشخیص سخت و زیان آور بودن یک شغل

 مقاله پیشنهادی: شکایت از کارفرما بابت حقوق

همچنین بر اساس قانون ((شمول تبصره ۳ قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مصوب ۱۳۷۱)) و آیین نامه اجرایی و اصلاحیه آن، کارکنان این واحدها هم مشمول قانون مذکور هستند.

مطابق آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵ بازنشستگی در این مشاغل بدین صورت است:

۱- بيمه شدگاني كه حداقل ۲۰ سال سابقه كار متوالي يا بيست و پنج سال سابقه كار متناوب و پرداخت حق بيمه در كار‌هاي سخت و زيان آور را داشته باشند بدون شرط سني مي‌توانند در خواست بازنشستگي از سازمان تامين اجتماعي نمايند.

۲- ‌چنانچه كميسيون هاي پزشكي موضوع ماده (۹۱) قانون تأمين اجتماعي قبل از رسيدن بيمه شده شاغل در كارهاي سخت و زيان‌آور به سابقه مقرر در بند (۱) فوق، فرسايش جسمي و روحي وي را ناشي از اشتغال به كارهاي سخت و زيان‌آور تشخيص و تأييد نمايند.

۳- اين قبيل بيمه شدگان به صرف ارائه درخواست بازنشستگي مجاز به ترک كار نبوده و مي‌بايست احراز شرايط و استحقاق آنها جهت بازنشستگي پيش از موعد در كارهاي سخت و زيان‌آور رسماً از سوي سازمان تأمين اجتماعي به آنها ابلاغ و سپس ترک كار نمايند.

۴- چنانچه بيمه شده شرايط استفاده از بازنشستگي پيش از موعد در كارهاي سخت و زيان‌آور را طبق اين آيين‌نامه احراز كند سازمان تأمين اجتماعي مكلف است نسبت به برقراري مستمري وي از تاريخ ترك كار اقدام نمايد.

۵- افرادي كه حداقل بيست سال متوالي يا بيست و پنج سال متناوب سابقه پرداخت حق ‌بيمه در مشاغل سخت و زيان‌آور مربوط به قبل از تاريخ تصويب قانون را داشته باشند و يا در آينده شرايط مذكور را احراز نمايند مي‌توانند درخواست بازنشستگي خود را با رعايت بند (۱) اين ماده به سازمان تأمين اجتماعي تسليم نمايند.

بازنشستگی برای مشاغل سخت

برای اطلاع از تمامی قوانین و مقررات می توانید اپلیکیشن شهرداد که آرشیو کامل و به روزی از قانون ها می باشد را به صورت رایگان دانلود کنید.

منابع:

قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ با اصلاحات و الحاقات
آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵
بهره مندی از مزایای اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور در رویه قضایی دیوان عدالت اداری، ولی الله حیدرنژاد، غلامرضا مولابیگی، سید محمد مهدی غمامی، حقوق اداری، شماره ۲۲ (علمی-پژوهشی)، ۱۳۹۹

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا