جرایم رایانه‌ای

آیا مزاحمت اینستاگرامی مجازات دارد؟

با توجه به پرکاربرد بودن برخی از شبکه‌های اجتماعی نظیر اینستاگرام، یکی از سوالات پرتکرار کاربران مجازی در این مورد، این است که آیا مزاحمت‌های اینستاگرامی یا اذیت و آزارهای موجود در فضای مجازی جرم است؟ چه مجازاتی دارد؟ بسیاری از کاربران در این موارد واکنشی نشان نمی‌دهند و به دنبال پیگیری نیستند، از این رو بستر مناسبی برای اعمال اینگونه مزاحمت‌ها خصوصاً با هویت پنهان در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفته است. 
نحوه شکایت: اینگونه شکایات‌ در تهران از طریق دادسرای جرائم رایانه ای واقع در خیابان آیت‌الله کاشانی و پلیس فتا پیگیری می‌شود و ثبت شکایت بایستی از طریق یکی از دفاتر خدمات الکترونیک صورت بگیرد.

اما اینکه مزاحمت‌های اینستاگرامی تحت چه عنوانی می‌تواند قابل مجازات باشد در چند فرض قابل تصور است که در این مقاله از شهرداد به آن ها می پردازیم:
۱- مزاحمت تلفنی: ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات در این مورد مقرر داشته است: «هرگاه کسی به وسیله تلفن یا دستگاه‌های مخابراتی دیگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت نماید، علاوه بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، مرتکب به حبس از ۱ تا ۶ ماه محکوم خواهد شد.» مزاحمت مذکور در این ماده اگر در شبکه‌های اجتماعی و از طریق هرنوع وسیله ارتباط جمعی یا اختصاصی صورت بگیرد، باز هم مشمول ماده ۶۴۱ خواهد بود.
بنابراین، اگر شخصی با گذاشتن کامنت‌های متعدد یا ارسال پیام‌های متعدد به دایرکت اینستاگرام درصدد ایجاد مزاحمت باشد، مرتکب جرم شده است. ملاک ایجاد مزاحمت، ملاکی عرفی است، یعنی مرتکب باید رفتاری را انجام داده باشد که عرفاً برای متوسط افراد جامعه باعث ایجاد مزاحمت می‌شود که اغلب بایستی همراه با تکرار و استمرار باشد.

مجازات مزاحمت اینستاگرامی


۲- توهین: یکی از موارد شایع محتوای کامنت‌‌ها در این روزها فحاشی، به کار بردن الفاظ رکیک و بی‌احترامی نسبت به افراد است که توهین تلقی می‌شود و حالت ساده آن مطابق با ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اصلاحی ۱۳۹۹، مستوجب جزای نقدی درجه شش (بیش از بیست میلیون تا هشتاد میلیون ریال) خواهد بود، لکن اگر توهین صورت گرفته در قالب قذف باشد یعنی نسبت دادن ناروای زنا و لواط به دیگری، این رفتار، جرمی حدی به حساب می‌آید و ۸۰ ضربه شلاق خواهد داشت.
۳− افترا: اگر مزاحمت ایجاد شده بدین نحو باشد که تهمت و جرمی به فرد نسبت داده شود، با این آگاهی که منتسب‌الیه در واقع مرتکب عنوان انتسابی نشده، مثلاً فرد کامنتی نوشته یا پیامی ارسال کرده که فردی را در آن به دزدی، کلاهبرداری یا اختلاس متهم کرده است، اگر نتواند صحت مطالب نوشته شده را اثبات نماید، مرتکب جرم افترا شده است و به جزای نقدی درجه شش (بیش از بیست میلیون تا هشتاد میلیون ریال) براساس ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اصلاحی ۱۳۹۹ محکوم خواهد شد.
لازم به ذکر است در فرضی که انتشار امر انتسابی، اشاعه فحشا محسوب گردد مانند انتساب رفتارهای منافی عفت عمومی، و مرتکب امر مذکور را برای مثال در کامنت‌های یک پیج انتشار داده باشد، حتی در صورت اثبات صحت ادعا، به مجازات مذکور محکوم می‌گردد.

مقاله پیشنهادی: فیشینگ چیست و راهکارهای مقابله با آن

مزاحمت اینستاگرامی

۴− نشر اکاذیب: گاه مزاحم اینستاگرامی با انتشار مطالبی در قالب پست، استوری، کامنت و یا دایرکت، قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی را دارد یا اعمالی را برخلاف حقیقت، راساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت می‌دهد، اعم از این که از طریق یاد شده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، در این صورت به جرم نشر اکاذیب به موجب ماده ۷۴۶ قانون جرائم رایانه‌ای، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی، از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
۵− تهدید: در صورتی که شخصی از طریق اینستاگرام به هر نحوی اقدام به تهدید دیگری نماید، هر نوع تهدیدی که باشد اعم از جانی، مالی یا آبرویی، قانونگذار در ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی کیفر شلاق تا (۷۴) ضربه یا زندان از دو‌ ماه تا دو سال را برای وی در نظر گرفته است.
ذکر این نکته ضروری است که اقدام به توهین، تهدید، افترا یا نشر اکاذیب به نوعی برای مخاطب آن ایجاد مزاحمت نیز می نماید و برای مثال ممکن است تحت دو عنوان مزاحمت و توهین مورد شکایت قرار بگیرد، اما به نظر می‌رسد که در این موارد قصد مرتکب به صورت خاص توهین یا تهدید یا افترا یا نشر اکاذیب است و اینستاگرام در قالب پست و استوری و کامنت و دایرکت تنها وسیله تحقق هدف خاص مرتکب است، فلذا نمی‌توان مرتکب را به علت دو عنوان محکوم به مجازات نمود.
درخصوص شناسایی مرتکب نیز، پلیس فتا با شیوه‌های تخصصی لازم اقدام به کشف هویت صاحب پیجی که مرتکب شده شده است، می‌نماید اما باید بدانید که اگر صفحه مذکور، جعلی یا اصطلاحاً فیک باشد، ردیابی و شناسایی صاحب آن دشوار خواهد بود و پیگیری چنین موردی با شانس کمی همراه است. برای اثبات این دست از مزاحمت‌ها صرف نظر از وجود یا عدم وجود مطالبی که مرتکب در فضای مجازی اظهار داشته، گرفتن اسکرین شات از این مطالب و ارائه آن به مقام قضایی به عنوان قرینه یا اماره‌ای در کنار دلایل دیگر می‌تواند مثبت جرم باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا