خانه طلاق و مهریه آنچه خانم ها باید درباره نفقه بدانند

آنچه خانم ها باید درباره نفقه بدانند

2
38
نفقه زن

نفقه چیست؟

در نظام حقوقی ما تعریف مشخصی از نفقه دیده نمیشود؛ ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی بدون پرداختن به تعریف نفقه، تنها مصادیق آن را برشمرده است. مفهوم حقوقی نفقه از معنای لغوی آن به دور نمانده است؛ در فرهنگ دهخدا، نفقه چنین تعریف شده است: «آنچه صرف هزینه عیال و اولاد کنند، هزینه زندگی زن و فرزندان، روزی و مایحتاج معاش.»  اساتید حقوق معتقدند نفقه یعنی: «چیزی که برای گذران زندگی لازم و مورد نیاز باشد.» و «نفقه تمام وسایلی ‏است که زن، با توجه به درجه تمدن و محیط زندگی و وضع جسمی و روحی خود، بدان نیازمند است.» 

آیا نفقه به مالکیت زن در خواهد آمد؟

در این خصوص باید میان اموال گوناگون قائل به تفکیک شد. با این توضیح که آن دسته از اموال که عرفاً جزء اموال مصرفشدنی هستند به مالکیت زن در آمده و وی میتواند هرگونه دخل و تصرفی در آنها بکند مانند مواد غذایی و لوازم آرایشی. در مقابل مالکیت اموال مصرف نشدنی چون خودرو، فرش و لوازم منزل کماکان متعلق به شوهر بوده و وی اذن انتفاع به همسر خود میدهد. اگر قرینه ای در بین باشد که دلالت بر بخشش این اموال به زوجه داشته باشد مانند اقلامی چون کفش، لباس و…، این اموال هم جزء مایملک زوجه محسوب میشود. در خصوص اموال مصرف نشدنی، زوجه تنها طبق متعارف میتواند از این اموال استفاده کند و در صورتی که استفاده وی ناروا بوده و و منجر به خسارت شود، مسئولیت مدنی خواهد داشت.

پرداخت نفقه زن

نفقه شامل چه مواردی است؟

مواردی که در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی به عنوان مصادیق نفقه که زوج موظف به تأمین آن میباشد، ذکر شده، از این قرارند: مسکن، البسه، غذا، اثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و خادم در صورت عادت زن یا احتیاج او به واسطه مرض یا نقصان اعضا. 

مقاله پیشنهادی: چگونگی طلاق در صورت غیبت همسر

باید توجه داشت نفقه مفهومی عرفی بوده و محدود به موارد گفته شده در قانون نمیشود چرا که موارد فوق‌الذکر از باب غلبه بیان شده و در زندگی مشترک، نیازهای دیگری وجود دارد که آن نیز مشمول نفقه می‌گردد. بنابراین پرداخت هزینه هایی چون هزینه نظافت و درمان نیز از وظایف شوهر میباشد. باید توجه داشت هزینه درمان نامتعارف مانند هزینه عملهای زیبایی از شمول نفقه خارج است.

در چه صورتی نفقه به زن تعلق خواهد گرفت؟

الزام به پرداخت نفقه زوجه از سوی زوج از لوازم نکاح دائم بوده که تراضی برخلاف آن به دلیل آمره بودن این حکم، امکان پذیر نیست. علی الاصول در نکاح منقطع، زوج تکلیفی به پرداخت نفقه ندارد مگر اینکه صراحتاً یا ضمناً مورد توافق طرفین قرار گرفته باشد. شرط دیگر پرداخت نفقه، تمکین زوجه میباشد که تمکین عام و خاص را دربرمیگیرد؛ یعنی شامل نزدیکی (تمکین خاص) و بودن در یک خانه و پرداختن به وظایف معمول زندگی (تمکین عام) می شود و نشوز وی، سبب محرومیت از دریافت نفقه میباشد. باید توجه داشت مادامی که زن و مرد با هم زندگی میکنند، ظاهر امر تمکین زوجه بوده و اثبات نشوز، بر عهده زوج است.

نفقه زن

مقاله پیشنهادی: پنج نکته کلیدی درمورد جرم خیانت در امانت

مدت پرداخت نفقه تا چه زمانی است؟

به محض انعقاد عقد نکاح، تکلیف پرداخت نفقه بر ذمه ی زوج استقرار می یابد. تا زمانی که زن تمکین نماید، این تکلیف برقرار میباشد. چنانچه زن و شوهر به طلاق رجعی از هم جدا شوند و طلاق به دلیل نشوز زن نبوده باشد، کماکان زوجه در تا پایان عده از نفقه بهره مند می شود. در صورت فسخ نکاح یا طلاق بائن، در ایام عده نفقه ای به زن تعلق نمیگیرد مگر اینکه وی باردار باشد که تا زمان وضع حمل، زوج ملزم به پرداخت نفقه می‌باشد. فوت شوهر از اسباب انفاق زن در ایام عده نیست.

میزان نفقه چه مقدار است؟

در قانون مدنی و سایر قوانین، میزان نفقه مشخص نشده و با توجه به عرف و نظر کارشناسان دادگستری تعیین می‌شود. ملاک پرداخت نفقه، وضعیت زن و نیازها و شأن و جایگاه وی میباشد. البته باید جایگاهی که زن پس از ازدواج و در منزل شوهر به دست میآورد را هم مورد توجه قرار داد.

دریافت نفقه از شوهر

در صورت عدم پرداخت نفقه، چه باید کرد؟

بر اساس ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی که در اپلیکیشن شهرداد نیز موجود می باشد، نفقه از تکالیف مرد و ضمانت اجرای این تکلیف به موجب ماده ۱۱۱۱ این قانون، رجوع زن به دادگاه و الزام شوهر به اجرای تعهد است. در صورتی که شوهر توان پرداخت نفقه را نداشته باشد یا اینکه حکم دادگاه مبنی بر پرداخت آن را اجرا نکند، زوجه این امکان به عنوان راه حل نهایی، میتواند از دادگاه بخواهد که شوهر را اجبار با طلاق نماید. بر اساس ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده ۱۳۹۲، عدم پرداخت نفقه در صورت استطاعت مالی زوج، جرم انگاری شده و مجازات حبس تعزیری درجه شش (۶ ماه و یک روز تا ۲ سال) برای آن در نظر گرفته شده است.

2 دیدگاه‌ها

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید