وکیل

کانون وکلا

کانون وکلا قدیمی­ ترین نهاد مدنی جامعه ایران است که علی­رغم فراز و نشیب ­های فراوان توانسته تا کنون خود را از تندباد حوادث، ناملایمات، بی ­مهری ­ها و بعضاً کینه ­توزی­ ها و عداوت ها، در امان نگاه دارد. آن چه این نهاد قدیمی را در جایگاه ویژه­ای قرار می­دهد، مستقل ­بودن آن است که به دست ­آوردن و حفظ آن را وام دار دلسوزی، اهتمام و مبارزات بی­ بدیل وکلا در این راه می­داند. در این مقاله، جایگاه کنونی، ساختار و وظایف این نهاد را بررسی می­کنیم.

 

مهم­ترین قوانین مربوط به کانون وکلا

کانون، استقلال و جایگاه کنونی خود را مرهون قوانینی است که پیش از انقلاب تا کنون تصویب شده و هنوز هم در حال اجرا هستند. قدیمی­ترین قانونی که در این زمینه وضع شده قانون وکالت مصوب 1315 است که نشان از توجه جامعه به لزوم سامان­دهی و نظام­بخشی وکالت برای تحقق عدالت می­باشد.

سپس در سال 1333 به موجب لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری، استقلال این نهاد تثبیت شد. از سال 133 تا 1376، کانون بارها در معرض حملات گوناگون قرار گرفت تا اینکه در سال 1376 جدیدترین قانون با عنوان قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری به تصویب رسید که تا کنون نیز در حال اجراست.

 

استقلال کانون وکلا

مطابق لایحه استقلال 1333: «کانون مؤسسه‌ای است مستقل و دارای شخصیت حقوقی که در مقر هر دادگاه استان تشکیل می‌شود.» معنای این مقرره آن است که کانون به هیچ یک از قوای سه­گانه وابسته نیست. مدیریت آن بر عهده­ی هیئت مدیره است که از میان خود وکلا تعیین می­شود. رئیس هیئت مدیره که ریاست کانون با اوست، عهده ­دار تمام امور اداری و حقوقی است و در مراجع رسمی به عنوان نماینده، حق حضور دارد.

ارکان کانون وکلا

هیئت عمومی، هیئت مدیره، دادسرای انتظامی و دادگاه انتظامی چهار بخش اصلی کانون که در قوانین از آن­ها نام برده شده است. البته امروزه کانون­ها برای تسهیل امور خود بخش­های مختلفی را در درون خود ایجاد کرده­اند که هر بخش عهده­دار امور مختلفی است.

  • هیئت مدیره:

در رأس هر کانون، رئیس هیئت مدیره قرار دارد که رئیس آن محسوب می­شود. هیئت مدیره کانون وکلای مرکز 12 نفر عضو اصلی و 6 عضور علی البدل دارد. در استان­های دیگر، هیئت مدیره از 5 نفر عضو اصلی و 3 عضو علی­البدل تشکیل می­شود. انتخاب اعضای هیئت مدیره توسط هیئت عمومی کانون صورت می­گیرد. هیئت عمومی مشتکل از خود وکلا است و هر دو سال یکبار برای انتخابات هیئت مدیره تشکیل جلسه می­دهد. صلاحیت مدیران کانون را دادگاه عالی انتظامی قضات بررسی می­کند.

  • هیئت عمومی:

در هر استان، وکلایی که در حوزه آن استان مشغول فعالیت هستند برای تشکیل هیئت عمومی گرد هم می­آیند و هر دو سال یک بار تشکیل جلسه می­دهند. اعضای این هیئت وکلای پایه یک و پایه دو هستند که شرایط مقرر در قانون را داشته باشند. وظیفه این هیئت انتخاب مدیران کانون­ها است.

 

  • دادسرای انتظامی وکلا:

دادسرای انتظامی به شکایات از وکلا رسیدگی می­کند و درصورتی که شکایت را وارد بداند کیفرخواست صادر تا در دادگاه انتظامی وکلا امر پیگیری شود. در فرض واردنبودن شکایت، اقدام به صدور قرار منع تعقیب می­نماید. هم چنین اگر مقامات قضایی (رئیس دادگاه یا دادستان شهرستان و یا رئیس دادگاه استان یا دادستان) تخلفات اعضای کانون را مشاهده کنند، باید به این دادسرا اطلاع دهند.

دادسرای مذکور، اگر تخلف را محرز بداند مراتب را به دادگاه انتظامی وکلا ارجاع می­دهد تا رسیدگی شود. اگر تخف وکیل از نظر دادسرا غیرقابل تعقیب باشد، باید این امر به اطلاع دادستان استان برسد. دادستان استان اگر با نظر دادسرای انتظامی هم­عقیده نباشد، می­تواند از دادگاه انتظامی وکلا، رأساً تقاضای رسیدگی کند.

 

  • دادگاه انتظامی وکلا:

اعضای این دادگاه از بین خود وکلا تعیین می­شوند. هیئت مدیره 3 نفر وکیل و را به عنوان اعضا تعیین می­کند که مدت مأموریت آنان دو سال است. هم چنین 2 نفر عضو علی­البدل نیز توسط مرجع مزبور برگزیده می­شوند تا در موارد مقرر جایگزین اعضای اصلی شوند. مرجع اعتراض به آرای قابل تجدیدنظر این دادگاه،  دادگاه عالی انتظامی قضات می­باشد که آراء صادره در مرجع اخیر، قطعی و غیرقابل اعتراض می­باشد.

وظایف کانون وکلا

وظایف کانون در ماده 6 لایحه استقلال مصوب 1333 بیان شده است. این وظایف حول محور چهار مورد اصلی است و شامل  اعطای پروانه وکالت، اداره امور وکالت، وظایف نظارتی (اعم از نظارت بر وکلا و هم­چنین رسیدگی به تخلفات آنان)، کمک­های قضایی به مردم از طریق ارائه خدمات مربوط به مشاوره حقوقی و وکالت به آنان و کمک به پیشرفت وکلا می­شود.

رسیدگی به تخلفات مدیران کانون

با توجه به اهمیت جایگاه هیئت مدیره، علاوه بر مراجع اختصاصی گفته­شده که جهت تعقیب مدیران متخلف صلاحیت دارند، وزیر دادگستری نیز می­تواند در صورت مشاهده تخلف مدیران و هم­چنین دادرس و دادستان دادگاه انتظامی، مراتب را به دادستان دیوان عالی کشور اطلاع دهد. در صورت احراز تخلف از سوی مقام گفته­شده، وی پرونده را به دادگاه عالی انتظامی قضات ارسال خواهد کرد.

 

در پایان لازم به ذکر است که هم اکنون 25 کانون در سرتاسر کشور مشغول به فعالیت هستند و هر ساله از طریق آزمون وکالت، اقدام به جذب عضو جدید می­نمایند. شما می­توانید به مراجعه به پایگاه اینترنتی هریک از این کانون­ها، در مورد ارکان و اعضای آن­ها کسب اطلاع کنید. هم­چنین ما در شهرداد در مقالات مرتبط اطلاعات بیشتری را در مورد کانون وکلا در اختیار شما قرار می­ دهیم.

کانون وکلای دادگستری

کانون وکلای دادگستری یک سازمان مردم نهاد می باشد که دارای شخصیت حقوقی غیردولتی بوده و بموجب لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1333 یک نهاد مستقل محسوب می گردد.

در حال حاضر در سراسر کشور 25 کانون وکلای دادگستری وجود دارد که هر فرد دارای پروانه وکالتی به تبع پذیرش در هریک از این کانون ها، عضو یکی از این 25 کانون محسوب می گردد. و در هر نقطه ای از کشور که حداقل 60 وکیل دادگستری وجود داشته باشد امکان تشکیل یک کانون وکلا در آن نقطه وجود خواهد داشت.

وظایف کانون شامل1-اعطای پروانه وکالت 2-نظارت بر امر وکالت و وکلا 3-تعقیب و دادرسی انتظامی وکلا 4-حفظ حقوق و شأن وکالت و رسیدگی به امور علمی مربوطه و 5-ارائه معاضدت قضایی، می باشد. در کنار کانون وکلا، از سال 1380 كانون ملی مشاوران حقوقی، وكلا و كارشناسان قوه قضاییه، شکل گرفته که وابسته به دولت بوده و مطابق ضوابط خویش به جذب وکیل می پردازد.

آشنایی با کانون وکلای دادگستری

همیشه و در طول زمان، میان مردمان اختلافاتی روی می داد که اصولاً ایشان با مدارا و میانجیگری به آن خاتمه می دادند. اما با گذشت زمان، اختلافات مردم رو به گسترش نهاد و با توجه به تصویب قوانین و مقررات گوناگون برای نظم بخشیدن به جامعه و روابط مردم، قضاوت و وکالت نیز به تبع، امری تخصصی محسوب شد.

تحصیلات در رشته حقوق و آشنایی با قوانین و مقررات و سپس دریافت پروانه لازم، زمینه شروع حرفه وکالت بود. در ابتدای امر وکلا برای انجام امور وکالتی و اخذ پروانه نیازمند تأیید دادگستری بودند اما با گذشت زمان و تلاش های ایشان برای بدست آوردن استقلال، نهادی تحت عنوان کانون وکلای دادگستری شکل گرفت.

در این مقاله به بررسی نهاد کانون وکلا و وظایف و اختیارات این نهاد خواهیم پرداخت و سپس تفاوت کانون وکلای دادگستری را با مرکز وکلای قوه قضاییه بررسی خواهیم نمود.

تأسیس کانون وکلای دادگستری

کانون وکلای دادگستری به همت وکلا و به عنوان یک سازمان مردم نهاد تشکیل شده است. این نهاد بموجب لایحه استقلال کانون وکلا، مصوب 1333 یک نهاد مستقل محسوب می گردد که هیچگونه وابستگی مالی به دولت نداشته و غیردولتی می باشد.

هم اکنون در سراسر کشور 25 کانون وکلای دادگستری وجود دارد که هر فرد دارای پروانه وکالتی به تبع پذیرش در هریک از این کانون ها، عضو یکی از این 25 کانون محسوب می گردد. به هر حال در هر نقطه ای از کشور که حداقل 60 وکیل دادگستری وجود داشته باشد امکان تشکیل یک کانون وکلا در آن نقطه وجود خواهد داشت

از آنجایی که کانون وکلای دادگستری دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی است؛ بودجه ای از دولت دریافت نمی نماید و کلیه هزینه های این کانون توسط اعضای آن یعنی وکلای عضو آن کانون پرداخت می گردد.

وظایف کانون وکلای دادگستری

کانون وکلا در هر محل دارای یک هیأت مدیره می باشد که به وسیله آن هیأت، امور کانون مربوطه اداره خواهد شد. درحال حاضر کانون وکلا وظایف ذیل را برعهده دارد:

  • مرجع اعطای پروانه وکالت به دانش آموختگان رشته حقوق که در آزمون مربوطه پذیرفته شده اند؛ کانون وکلا خواهد بود. پذیرفته شدگان آزمون وکالت با گذراندن 18 ماه دوره کارآموزی کسب مهارت می نمایند و پس از آن با شرکت در آزمون اختبار کانون و قبولی در آن موفق به کسب پروانه پایه یک می گردند.
  • کانون بر امور مربوط به وکالت و اخلاق و رفتار حرفه ای وکلا نظارت می نماید؛ اخلاق خلاف شوون وکالت و هرگونه تخلف شغلی وکیل را می توان به این نهاد اطلاع داد. موکلین همیشه می توانند چنانچه وکیل درخصوص پرونده ایشان دچار اهمال کاری شده و یا برخلاف ضوابط وکالتنامه عمل نموده باشد؛ از وکیل مورد نظر به کانون شکایت نمایند.
  • تخلفات وکلای خاطی که در حرفه وکالت اتفاق افتاده باشد؛ توسط مرجع قضایی و یا موکلین و سایر اشخاص مطلع می تواند گزارش شود و این تخلفات از سوی کانون وکلای دادگستری قابل رسیدگی و تعقیب انتظامی از در دادسرا و دادگاه انتظامی می باشد.
  • امکان دریافت معاضدت قضایی از سوی کانون وکلا برای اشخاصی که امکان دسترسی و یا استطانعت مالی برای برخورداری از وکیل در دادگاه را ندارند؛ فراهم می باشد.
  • کانون وکلای دادگستری تلاش خود را در جهت رشد و ارتقای وکلای دادگستری و حفظ شأن و جایگاه وکالت به عمل می آورد.

تفاوت کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلای قوه قضاییه

در کلیه کشورهای جهان، نهادی به عنوان کانون وکلای دادگستری وجود دارد که به شرح فوق وظایف این نهاد را در ایران طرح نمودیم. جالب توجه است که، در ایران ما شاهد وجود 2 نهاد برای اعطای پروانه و امور وکالتی می باشیم.

همانطور که پیشتر توضیح داده شد؛ اولین نهاد مرتبط با امر وکالت دادگستری که به اعطای پروانه وکالت می پردازد؛ کانون وکلای دادگستری می باشد. با اینحال در سال 1380 «كانون ملی مشاوران حقوقی، وكلا و كارشناسان قوه قضاییه» زیر نظر قوه قضاییه و وابسته به این قوه تأسیس شد؛ که هم اکنون این نهاد نیز به امور وکالت می پردازد.

كانون ملی مشاوران حقوقی، وكلا و كارشناسان قوه قضاییه، از بدو تشکیل با این هدف و استدلال که تعداد زیادی از دانش آموختگان رشته حقوق فاقد شغل بوده و می بایست برای ایشان ایجاد اشتغال نمود؛ بصورت سالانه به پذیرش وکیل و کارشناس می پردازد.

در حال حاضر این مرکز که تحت عنوان «مرکز وکلای قوه قضاییه» شناخته می شود؛ با برگزاری آزمونی مجزا از آزمون کانون وکلای دادگستری، وکلای خود را از میان پذیرفته شدگان چندین برابر ظرفیت در آزمون و از طریق گذراندن کلیه مراحل مصاحبه های عقیدتی، علمی و روانشناسی انتخاب می نماید.

وکلای این مرکز پس از کسب پروانه وکالت به مدت ۲ سال مشاور حقوقي و وكيل پايه ۲ محسوب مي‌شوند و تنها حق شركت در دادگاه های كيفري كه به جرايم تعزيري که، مستوجب حبس كمتر از ۱۰ سال و شلاق و جزاي نقدي و اقدامات تأميني و بازدارنده باشد؛ را دارند.

همچنین در دعاوي حقوقی با خواسته كمتر از 500 میلیون ريال يا خواسته غير مالي جز درمورد دعاوي مربوط به اختلاف در اصل نكاح، اصل طلاق، اثبات و نفي را دارند. البته ایشان پس از گذراندن این دوره ۲ ساله و احراز صلاحیت به پایه 1 ارتقا یافته و حق شركت در كليه محاکم حقوقي و كيفري را خواهند داشت.

شما می توانید بمنظور دریافت خدمات مشاوره حقوقی در کلیه دعاوی و پرونده های حقوقی و کیفری خویش و  همچنین برخورداری از وکیل متخصص، از مساعدت وکلای مجرب و حرفه ای تیم شهرداد بهره مند گردید.

 

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا