نفقه

نفقه جاریه چیست؟

زن در قبال تمکین مرد در زندگی زناشویی استحقاق دریافت نفقه را دارد. این نفقه صرف هزینه های اولیه زندگی شامل: مسکن، خوراک، پوشاک، درمان و غیره است. گاه دیده شده که مرد با وجود داشتن وضعیت مالی خوب نفقه همسرش را پرداخت نمی‌کند.

در این وضعیت مرد مرتکب جرم شده و در صورت شکایت زن مجازات خواهد شد. علاوه بر مجازات که معمولاً با توجه به رای قانونگذار حبس تعزیری است، مرد موظف است نفقه هایی را که در گذشته در قبال تمکین همسرش از او پرداخت نکرده را پرداخت کند.

 بدین ترتیب با پرداخت نفقه ایام گذشته، تعریف نفقه گذشته معنا پیدا می‌کند. نفقه جاریه، نفقه ای است که در حالی که زن و مرد باهم زندگی می‌کنند، در قبال تمکین زن است زن از همسرش به زن پرداخت شده و صرف هزینه‌های شخصی او در زندگی می شود. نفقه جاریه مربوط به زمان حال است و از نفقه گذشته و نفقه آینده کاملاً متمایز است.

در چه شرایطی نفقه جاریه به زن تعلق می گیرد؟

برای پاسخ دادن به این سوال که در چه شرایطی نفقه جاریه به زن تعلق می گیرد بهتر است به دنبال مواردی باشیم که نفقه جاریه به آنها تعلق نخواهد گرفت. چرا که جز این موارد نفقه جاریه یکی از حقوق ابتدایی زن بوده که در هر صورت به او تعلق می گیرد.

در واقع نفقه جاریه به هدف برطرف کردن نیازهای مالی، به همسر در حالی که با او زندگی می کند و او را تمکین نیز می کند، به زن پرداخت می شود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که نفقه جاریه در صورتی به زن تعلق می گیرد که دو شرط “زندگی زوجین با هم” و” الزام به تمکین همسر” برقرار باشند.

نفقه جاریه زن پس از فوت همسر

همانطور که می‌دانید نفقه مبلغی است که در قبال وظایف زناشویی و تکمیل از همسر به زن پرداخت می‌شود منطقی است که این مبلغ پس از فوت همسر قطع خواهد شد.

عده مدت زمانی است که پس از فوت زوج، زوجه از ازدواج خودداری کرده و تا مدت تمام شود در قبال صبری که در مدت عده کرده به اون نفقه عده فوت تعلق می‌گیرد.

شاید شما نیز این موضوع می اندیشید که چگونه ممکن است زن نفقه خود را از سر همسر فوت کرده اش مطالبه کند در صورت فوت مرد نفقه به زن تعلق میگیرد که از اموال بازمانده آن مرحوم قابل مطالبه است زن میتواند نفقه خود را از ارث مرد بگیرد.

آیا در ازدواج موقت به زن نفقه جاریه تعلق می گیرد؟

ازدواج موقت نوعی از ازدواج است که به موجب آن زن و شوهر در طول مدت زمان مشخصی تنها باهم زن و شوهر هستند و پس از پایان این قرارداد هیچگونه پیوندی بین آنها رسمیت ندارد. مگر اینکه قرارداد ازدواج موقت را تمدید کرده باشند. و یا عقد دائم صورت گرفته باشد. ازدواج موقت نیز مبلغی به عنوان مهریه از طرف مرد به زن پرداخت می شود که در هنگام خواندن خطبه عقد مبلغ آن مشخص می‌شود.

 تنها حقوق مادی که مطابق قرارداد ازدواج موقت به زن تعلق میگیرد، مهریه است. هرچند که زوجه در ازدواج موقت نیز موظف به تمکین همسر است، اما نفقه تنها مربوط به ازدواج دائم بوده و به زن در ازدواج موقت هیچ نفقه تعلق نمی گیرد. در صورتی که فرزندی از این ازدواج حاصل شود، مطابق قانون نفقه اش بر عهده پدر است. 

در صورتی که پدر توانایی پرداخت نفقه را نداشته و یا در قید حیات نباشد، اجداد پدری عهده‌دار نفقه فرزند خواهند شد. اگر مرد نسبت به پرداخت نفقه فرزندی که حاصل از ازدواج موقت بوده بی اهمیت باشد و پرداخت هزینه‌های او خودداری کند، زن می تواند جهت دریافت نفقه فرزند، از او به مراجع قضایی شکایت کند.

نفقه فرزندان پس از فوت پدر

اولین شخصی که عهده دار نفقه فرزندان است پدر است که موظف است در طول سال های رشد و نمو فرزندان هزینه های زندگی، تحصیل و درمان آن ها را پرداخت کند. نفقه فرزندان پس از فوت پدر در اولین وهله بر عهده اجداد پدری است. اجداد پدری موظفند کلیه هزینه های اولیه فرزندان را تا رسیدن به سن قانونی و داشتن توانایی لازم جهت کسب درآمد، پرداخت کنند.

گاهی ممکن است در صورت عدم توانایی پدر در پرداخت هزینه های زندگی یا عدم حیات وی، اجداد پدری نیز به دلایلی نمی توانند نفقه فرزندان را تامین کنند. چنانچه اجداد پدری نیز قادر به پرداخت نفقه فرزندان نباشند، این وظیفه بر عهده اجداد مادری است.

کافی نبودن نفقه جاریه

 گاهی مبلغی که مرد به عنوان نفقه به زن پرداخت می‌کند تنها بخشی از هزینه‌های اولیه او را پوشش می‌دهند. در صورت پرداخت تنها بخشی از نفقه نیز زن می تواند از طریق قضایی اقدام کرده و با توجه به رای دادگاه نفقه اش را به طور کامل دریافت کند مرد موظف است که نیازهای زن در قبال تمکین را فراهم کند این نیازها شامل مسکن خوراک پوشاک و هزینه های درمان هستند.

چنانچه مرد تنها بخشی از این هزینه ها را دهدار شود و در برابر بخش دیگر بی مسئولیت باشد در صورت درخواست زن مورد بازخواست قضایی قرار خواهد گرفت

پرداخت نفقه جاریه از چه زمانی بر مرد واجب است؟

از زمانی که خطبه عقد یا نکاح خوانده می شود، مرد مکلف است نفقه زن را پرداخت کند. نفقه مبلغی است که در قبال انجام وظایف زناشویی و تمکین از همسر، به زوجه پرداخت می شود.

از زمان خوانده شدن خطبه عقد، پیوند ازدواج رسمیت یافته و دریافت نفقه جاریه برزن تعلق می گیرد. چنانچه مرد پس از عقد از وظایف همسری خود سرپیچی کرد و در پرداخت نفقه امتناع کند، زن می تواند به طور قانونی از مرد شکایت کرده و مرد را مجبور به پرداخت نفقه جاریه کند. 

تعلق گرفتن نفقه جاریه به زن شاغل

تعلق گرفتن نفقه جاریه به زن شاغل یکی از بحث برانگیزترین موضوعات قضایی است که بسیاری از موکلین ما به صورت آنلاین در مورد آن سوال پرسیده بودند. همانطور که در این مقاله و سایر مقالات در مورد حق نفقه و نفقه جاریه توضیح داده ایم، نفقه حقی است که به ازای تمکین زن از همسرش به او تعلق می‌گیرد و این موضوع هیچ ارتباطی با میزان دارایی‌های زن و یا درآمدی که کسب می کند ندارد.

در صورتی که زن شاغل باشد و به صورت ماهیانه کسب درآمد کند می‌تواند در صورت تمایل و رضایت خود این مبلغ را در زندگی مشترک صرف کند. زنی که خود شاغل است و ماهیانه کسب درآمد می‌کند، در صورت تمکین همسر استحقاق دریافت نفقه را دارد. مردی که نفقه همسرش را پرداخت نکند، مورد بازخواست قضایی قرار گرفته و ممکن است مطابق رای دادگاه مجازات نیز شامل حال او شود.

نفقه معوقه چیست؟

در بعضی از پرونده‌های حقوقی خانواده مشاهده می‌شود به دلیل عدم پرداخت نفقه جاریه توسط مرد در مدت زمانی که زن و شوهر با هم زندگی می‌‌کردند، دادگاه پرداخت این مبلغ را بر مرد واجب می کند.

حال ممکن است در حال پرداخت اقساط یکی دیگر از حقوق زنان مانند مهریه باشد. در این صورت نظر دادگاه بر به تعویق انداختن پرداخت نفقه به زمانی دیگر پس از اتمام اقساط مهریه خواهد بود. نفقه معوقه در واقع نفقه ای است که پرداخت آن در حالت تعویق بوده و مطابق قرار دادگاه باید پرداخت شود.

شرایط تعلق گرفتن نفقه معوقه به زن 

برای اینکه زن بتواند نفقه ای را که به ازای تمکین او از همسر می بایستی پرداخت شود و نشده است را باز پس گیرد، لازم است عدم پرداخت نفقه توسط مرد را در نزد قانونگذار به اثبات رساند.

وضع مالی مرد و یا نداشتن شغل می تواند گواهی منطقی بر عدم پرداخت هزینه‌های زندگی و نفقه توسط مرد باشد. داشتن اعتیاد شدید به مواد مخدر و صرف درآمد احتمالی برای مواد مخدر می‌تواند دلیلی محکمه پسند جهت ارائه در دادگاه خانواده و اثبات عدم پرداخت نفقه جاریه باشد.

چنانچه زن بتواند اثبات کند که طی مدتی که با همسرش زندگی می کرده و او را تمکین می کرده است نفقه پرداخت نشده، این نفقه به رای دادگاه قابل مطالبه است.

میزان نفقه جاریه به چه عواملی وابسته است؟

میزان نفقه معمولا عددی مشخص یا ثابت نیست. نفقه در واقع مبلغی است که جهت رفع نیازهای مختلف زن به او پرداخت می شود. با توجه به قانون مدنی، در صورتی که زن عادت به خدمتکار نیز داشته باشد، همسرش موظف است هزینه خدمتکار را نیز جهت رفاه همسرش پرداخت کند.

هنگامی که زن و شوهر با هم زندگی می کنند، مرد موظف است تمام نیازهای مادی زن را برطرف کند. در واقع مرد مکلف به پرداخت مبلغی مشخص به عنوان نفقه نیست. کلیه هزینه های زن شامل نفقه ای می شوند که مرد در زندگی مشترک و به ازای تمکین زن برای او صرف می کند.

در صورتی که به دلیل عدم پرداخت نفقه جاریه، کار به دادگاه کشیده شود، تعیین مبلغ نفقه به عهده قانون گذار است. در این صورت نیز تعیین میزان نفقه ای که مرد مکلف به پرداخت است، توسط قانون، به عواملی بستگی دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد:

  • شیوه زندگی زن قبل از ازدواج

مرد موظف است تمام تلاش خود را در جهت تامین رفاه و آسایش خانواده اش به کار گیرد. همچنین او موظف است حداقل رفاهی که برای زن، قبل از ازدواج فراهم بود، در زندگی مشترک برای زن تامین کند. در صورتی که زن قبل از ازدواج از نظر امکانات رفاهی بی نیاز بوده است، نسبتا نفقه بیشتری به او تعلق می گیرد. در این صورت زن می تواند با ایجاد رفاهی که قبل از ازدواج نیز از آن بهره مند بوده، به زندگی مشترک ادامه دهد.

  • تحصیلات زن

یکی از عوامل تاثیر گذار در تعیین میزان نفقه توسط دادگاه، میزان تحصیلات زن است. زنی که قبل از ازدواج شرایط مطلوبی جهت رشد و تحصیل در اختیار داشته، بعد از ازدواج نیز همسرش موظف است شرایط مناسبی را مشابه وضعیت قبل از ازدواج برای او مهیا کند. 

  • جایگاه اجتماعی

جایگاه اجتماعی یکی از عوامل مهم در تعیین میزان نفقه است. مرد موظف است، مسکنی در شان جایگاه اجتماعی همسرش برای او فراهم کند و از توانش در راستای حفظ جایگاه اجتماعی همسرش دریغ نکند.

در صورتی که مرد مسکنی در خور شان و منزلت زن مهیا نکند، یا مسکنی که مهیا کرده به به هر دلیلی به جایگاه اجتماعی زن آسیب وارد کند، زن حق دارد منزل را ترک کرده و تا زمانی که همسرش مسکن مناسبی برای زندگی فراهم کند، از حق نفقه نیر بهره مند شود. 

  • مشکل جسمانی یا وجود هزینه درمان

همانطور که میدانید هزینه های درمانی، شامل نفقه ای که مرد به همسرش پرداخت می کند هستند. در صورتی که زن بیماری یا مشکل خاصی داشته باشد، وظیفه شوهرش است که هزینه های درمان او را تامین کند. وجود مشکل جسمانی یا بیماری یکی از فاکتورهای مهم در تعیین مبلغ نفقه است. زنی که هزینه های درمان را متحمل می شود نسبتا نفقه بیشتری دریافت می کند.

برای اینکه بتوانید نفقه جاریه خود را مطالبه کنید و یا در این خصوص اطلاعات کافی به دست آورید می توانید به اپلیکیشن حقوقی شهرداد مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا