مطالبه سفته

مطالبه سفته و آشنایی کامل با مراحل قانونی آن

نحوه مطالبه سفته

مطالبه سفته و سفته یک سند تعهد پرداخت می باشد و در آن دو شخص مد نظر قرار دارند(متعهد و ذی نفع) كه در آن امضا كننده متعهد می شود مبلغ مندرج در آن را پرداخت كند.در غیر این صورت دعوای مطالبه سفته از طرف دارنده سفته به اجرا درمیاید.

آنقدر زندگی ما چکی شده که دیگر خیلی از ما درباره سفته چیز زیادی نمی دانیم، در حالی که هنوز هم با این سند پیر و فرسوده در ارتباط هستیم، برای تعهد دیگران و یا خودمان سفته می دهیم و یا پشت سفته دیگران را امضا می کنیم، بدون آنکه بدانیم با این امضا چه تعهدی داریم یا این که در صورتی که از دیگران سفته ای گرفتیم راه های مطالبه سفته چست؟چگونه از مزایای قانونی آن به عنوان یک سند تجاری استفاده کرد؟

هر برگ سفته سقف خاصی برای تعهد دادن دارد ، مثلا اگر روی سفته ای نوشته شده باشد تا «یک میلیون ریال» یعنی آن سفته حداکثر برای تعهد 100 هزار تومان دارای اعتبار است و با آن نمی توان به پرداخت مثلا 200 هزار تومان تعهد کرد.

چگونگی تهیه ی سفته

برگه ی سفته را از باجه های بانک  و یا  کیوسک های روزنامه فروشی می توان  تهیه نمود، اگرچه امروزه در بازار نیز افرادی هستند که سفته به فروش میرسانند ولی لازم است توضیح دهم که اولا در این جور مواقع سفته را به مبلغی گرانتر از بهاء واقعی آن می فروشند دوما ممکن است با توجه به روشهای متعدد جعل اسناد از اعتبار واقعی برخوردار نباشد و یا جعلی باشند.

قانون مطالبه سفته

دارنده سفته باید در سررسید سفته را مطالبه کند. اگر وجه سفته پرداخت شد که خب قضیه تمام است ، ولی در صورت عدم پرداخت، دارنده سفته باید ظرف 10 روز از تاریخ سر رسید، سفته را واخواست کند. واخواست اعتراض رسمی است به سفته ای که در سررسید آن پرداخت نشده و علیه صادرکننده سفته به عمل می آید.

از آنجا که این اعتراض باید رسما به صادر کننده ابلاغ شود، واخواست در برگه های چاپی که از طرف وزارت دادگستری تهیه شده نوشته می شود، علاوه بر این بانک ها نیز واخواست نامه چاپی مخصوص دارند.

در واخواست رونوشت کامل سفته نوشته می شود و دستور پرداخت وجه سفته که به وسیله دادگاه انجام می گیرد، آورده می شود.

سفته یا فته طلب سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند مبلغی در موعد معین و یا هر وقت که حامل یا شخصی که سفته را در اختیار دارد، پولش را طلب کند بپردازد.

واخواست نامه با استفاده از کاغذ کاربن در 3 نسخه مشابه (یک نسخه اصل و 2 نسخه رونوشت) تنظیم شده و به وسیله واخواست کننده امضا می شود.

پس از چسباندن تمبر که مبلغ آن را دادگاه مشخص می کند به دستور دادگاه ، سفته به وسیله مامور اجرا (طبق مقررات مربوط به ابلاغ به صادرکننده سفت) ابلاغ می شود.

البته باید توجه داشت که هیچ نوشته ای نمی تواند جایگزین دادخواست نامه شود. نسخه اصلی دادخواست نامه به دادخواست کننده و نسخه سوم در دفتر درخواست دادگاه بایگانی می شود و مامور ابلاغ نسخه دوم ودادخواست نامه را به ابلاغ شونده یا محل اقامت او می دهد.

برای استفاده از مسئولیت تضامنی پشت نویس ها، دارنده سفته باید ظرف یک سال از تاریخ واخواست، دادخواست خود را به دادگاه تقدیم کند. اگر دارنده سفته به این وظیفه قانونی عمل نکند، دعوی مطالبه سفته اوعلیه پشت نویس ها پذیرفته نمی شود.

دارنده سفته ای که واخواست شده و در موعد مقرر اقامه دعوی کرده ، می تواند از دادگاه بخواهد که اموال طرف دعوی را پیش از رسیدگی و صدور حکم به نفع او توقیف کند.

در این حالت پس از صدور حکم ، خواهان مطالبه سفته در وصول طلبش از مال توقیف شده ، به دیگران تقدم دارد. دادگاه نیز به محض تقاضای خواهان مطالبه سفته ، ممکن است معادل وجه آن از اموال طرف مقابل به عنوان تامین توقیف کند.

در صورت اقامه دعوی علیه صادر کننده و پشت نویس در برگه دادخواست در مقابل ستون مربوط به خوانده می توان نام صادرکننده و پشت نویس یا پشت نویسان را ذکر کرد و در توضیح دادخواست در قسمت شرح دعوی از دادگاه محکومیت خوانده ردیف اول به عنوان صادرکننده و خوانده ردیف دوم به عنوان پشت نویس را به صورت تضامنی درخواست کرد.

نحوه مطالبه سفته 

با در نظر گرفتن اینکه سفته در کشور ما به جای چک را نمیگیرد و رواج کمتری نسبت به چک دارد

 ولی کم و بیش رایج است. باید گفت به طور خلاصه سفته نوشته ای است که به موجب آن شخص متعهد میشود به پرداخت مبلغی معین در تاریخ و زمانی مشخص به حساب شخص دیگر.

شاید برایتان سوال پیش بیاد که کاربرد سفته چیست؟ درچه حالتی که ما میتوانیم به جای پرداخت هزینه هر چند ناچیز برای یک برگه از یک برگه سفید استفاده کرد؟

بله شما میتوانید از یک برگه معمولی استفاده کرده و همان مشخصات را در آن وارد کرده و به طلبکار دهید. اما باید در نظر داشته باشید به دلیل آن که سفته یک سند تجاری محسوب میشود و در قانون اساسی نیز برای اسناد تجاری، اهمیت بیشتری قائل میشوند و بیشتر از یک برگه معمولی اعتبار دارد؛در واقع سفته با برگه معمولی فرق زیادی ندارد جز این که سفته به رسمیت شناخته شده و مورد با اعتبار است.و مطالبه سفته نیز پیگرد قانونی دارد.

از آن جایی که با پر کردن هر برگه سفته یک شخص بدهکار و شخصی دیگر طلبکار می شود، حال در نظر بگیرید که شخص بدهکار به تعهد خود عمل نکند. تکلیف چیست؟

شخص دارنده سفته میتواند با در دست داشتن سفته به دادگاه مراجعه کرده و روند قانونی که از پیش برای مطالبه سفته و چنین شرایطی که پیش بینی شده را طی کند.

پس بنابراین بهتر است در معاملات خود از سفته استفاده کنیم تا یک برگه معمولی تا اگر نیاز به اقدام قانونی شد پیگیری کردن آن راحت تر و سریعتر باشد.

مفاد درج شده در سفته و نحوه تکمیل آن

به صورت معمول سفته ها در اوراق چاپ شده به دست وزارت امور اقتصادی و دارایی نوشته و توزیع میشود.

از ویژگی های سفته این است که دارای تمبر ابطال شده به مقدار معین شده در قانون میباشد.

شاید برای شما سوال پیش بیاید که آیا میتوان سفته را مانند چک در وجه حامل صادر کرد؟

در نظر داشته باشید که خالی بودن قسمت نام گیرنده م تواند بدان معنا باشد که شخص دارنده سفته (حامل یا آورنده) می تواند مبلغ را درخواست کند.

در جواب باید گفت که شما موظف می باشید مواردی همچون تاریخ و مبلغ سفته را با دقت و دقیق مشخص کنید اما در محل نام گیرنده شما میتوانید از واژه حامل نیز استفاده کنید و اجباری برای استفاده از نام شخص نمی باشد.

از این رو سفته با چک شباهت دارد؛ اما در نظر داشته باشد که این مورد در اسناد تجاری برات متفاوت میباشد و شامل عنوان حامل نمی تواند باشد.

ضامن ها و ظهرنویسان سفته چه مسئولیتی دارند؟

مانند چک، سفته نیز می تواند شامل ضامنی بشود که با ظهرنویسی انجام میشود و همان گونه که شخص صادر کننده در قبال پرداخت آن وظیفه دارد، ضامنی که اقدام به ظهرنویسی کرده اند نیز باید در قبال سفته هایی که ضمانت کردند مسئول باشند؛ بنابراین شخص دارنده سفته میتواند از لحاظ حقوقی از تضامین و ظهر نویسان درخواست وجه سفته را بکند.

نکات مهم در ارتباط با مطالبه سفته و وجه آن

1.     در صورتی‌ که احراز شود سند تجاری (مانند سفته) بابت تضمین انجام تعهد صادر شده، مطالبه سفته مستلزم اثبات عدم انجام تعهد و همراه با اثبات حقانیت دارنده سند به دریافت وجه آن می‌باشد.

2.     مهلت اقامه دعوا به طرفیت ظهرنویس، یکسال از تاریخ اعتراض است و صرف عدم اخذ واخواست در موعد ده روزه، مانع از طرح دعوا از ناحیه دارنده سفته به طرفیت ظهرنویس آن هم در موعد مقرر یکساله نیست.

3.     سفته در صورتی به عنوان مستند طلب قابل اتکاست که جامع شرایط مقرر در ماده ۳۰۸ قانون تجارت بوده و دست کم مبلغ و سررسید آن معلوم باشد، در غیر اینصورت حتی نمی‌توان صادرکننده را به پرداخت مبلغ چاپی متناسب با تمبر مالیاتی چسبیده به سفته محکوم نمود.

4.     در صورت عدم درج موعد سفته، دعوی مطالبه سفته  مسموع نیست.در سفته، علاوه بر امضاء، مهر نیز به تنهائی برای تحقق مسئولیت در پرداخت کفایت می‌نماید و با وصف مذکور، اثر انگشت نیز این قابلیت را دارد و صرف اینکه شخص به‌ غیر از امضاء متداول خود، از اثر انگشت در سفته استفاده کند از موجبات بی‌اعتباری سفته نیست.

5.     صدور سفته به‌ صورت سفید امضاء و سپس تکمیل آن از سوی دارنده خلل و خدشه ای بر اعتبار و ارزش آن وارد نخواهد آورد. زیرا، در این فرض صادرکننده به دارنده نمایندگی، وکالت، اذن و اختیار کافی می‌دهد تا در هر زمان که صلاح دانست با کمک وکیل، سفته یاد شده را تکمیل و مورد اقدام قرار دهد.

6.     تعیین مبلغ در برات یا سفته از شرایط اساسی است و ملاک وجه قابل پرداخت، مبلغی است که با حروف در آن‌ها تعیین می‌شود. حال چنانچه سفته مستند دعوی فاقد مبلغ باشد دعوای مطالبه سفته قابلیت استماع و رسیدگی ندارد.

7.     مبنای تاریخ شروع محاسبه خسارت تأخیر در پرداخت سفته، تاریخ تقدیم دادخواست است.

پرسش و پاسخ های مرتبط با قانون مطالبه سفته

 در صورتجلسه نشست قضائی استان خراسان رضوی/ شهر طرقبه مورخ ۱۳۹۷/۰۴/۱۴:

در صورتی که مستند دادخواست مطالبه وجه سفته باشد که دادخواست نشده است تصمیم مرجع قضایی چه خواهد بود؟

نظر هیئت عالی؛ اسناد تجاری از جمله سفته در صورتی که علاوه بر شرایط شکلی، در مهلت قانونی دادخواست شده باشند دارای مزایا و امتیازات موضوع ماده ۲۹۳ قانون تجارت خواهند بود والا در زمره اسناد عادی تلقی و سند تجاری محسوب نمی شوند.

صورتجلسه نشست قضائی استان آذربایجان شرقی/ شهر اسکو مورخ ۱۳۸۱/۰۵/۰۴:

اگر کسی به جای این‌که ظهر سفته را امضا کند روی سفته را امضا کند، آیا آثار ظهرنویسی بر آن سفته بار می‌شود یا خیر؟ به عبارت دیگر، آیا می‌توان به جای ظهر سفته، روی سفته را امضا کرد؟

نظر هیئت عالی؛ منظور از ظهرنویسی در سفته یا برات انتقال طلب دارنده به فرد دیگری است و در صورتی ‌که از امضای روی سفته انتقال طلب و یا ضمانت افاده شود، آثار قانونی بر آن مترتب است.

در صورت جلسه نشست قضائی استان قزوین/ شهر قزوین مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۲۵

شخصی بدون اینکه واخواست نماید اقدام به مطالبه سفته نموده است:

الف) آدرس مندرج در سفته برای پرداخت وجه آن قزوین، لیکن آدرس متعهد در حوزه قضایی تاکستان می باشد مشخص فرمایید کدامیک از حوزه های شورای حل اختلاف صالح به رسیدگی است؟

ب) سفته فاقد هرگونه مندرجاتی است و فقط از سوی متعهد امضا شده است آیا دارنده سفته می تواند در قالب مطالبه سفته اقدام به طرح دعوی نماید؟ رأیی که از سوی قاضی مربوطه در این خصوص صادر می گردد چگونه است استدلال فرمایید.

 نظر هیئت عالی؛ در صورتی که سفته فاقد شرایط قانونی یک سند تجاری باشد، به عنوان یک سند عادی می تواند مستند دعوی خواهان قرار گرفته و مثبت دعوی خواهان باشد.

بنابراین اگر بهای خواسته تا ۲۰ میلیون تومان تقویم شود، به استناد مواد ۱۱ و ۵۱۳ ق.آ.د.م ناظر به بند الف ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف، خواهان مطالبه سفته می تواند در شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده و یا شورای حل اختلاف محل تنظیم و انعقاد قرارداد یا محل اجرای قرارداد (محل پرداخت وجه سند مورد تعهد) مبادرت به طرح دعوی نماید.

تمام مراحل و قوانین حقوقی و کیفری مطالبه سفته را در اپلیکیشن شهرداد مطالعه نمایید و درصورتی که پرسشی داشتید می توانید با کارشناسان ما از طریق سایت بلاگی شهرداد تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا