قرارداد پیمانکاری

تنظیم قرارداد پیمانکاری

قرارداد پیمانکاری قراردادی است که طی آن کارفرما انجام کاری را با شرایط معین، در مدت زمان معین و در قبال وجه معینی به پیمانکار می سپارد. موضوع تنظیم قرارداد پیمانکاری می تواند ساخت و ساز، حمل و نقل، تدارک کالا، تعمیرات و مواردی از این دست باشد.

هر رابطه کاری با یک قرارداد و پیمان میان دو طرف برقرار می شود. این پیمان می تواند شفاهی و یا کتبی و رسمی باشد. قرارداد کاری بر اساس نوع کار و ماهیت آن از نظر مدت زمان می تواند به شکل استخدامی یا پیمانکاری باشد.

ماهیت کار ممکن است به شکل دائم و مستمر باشد که در این صورت قرارداد استخدامی بین کارفرما و کارمند یا کارگر انعقاد خواهد شد. اما در مواردی که کار به صورت پروژه ای و معین است و استمرار ندارد، قرارداد از نوع پیمانکاری خواهد بود. بنابراین تنظیم قرارداد پیمانکاری مختص کارهای غیرمستمر و موردی مانند ساخت و ساز یا نگهداری و تعمیرات و خدماتی از این دست است. البته قراردادهای پیمانکاری طیف وسیعی از کارها را می تواند در بر بگیرد و برای نوع خاصی از کار تعریف نشده است.

فایده تنظیم قرارداد پیمانکاری چیست؟

هر کار و خدماتی باید در قالب یک قرارداد میان کارفرما و پیمانکار ارائه شود. انجام کار در قالب قرارداد از بروز شبهه و اختلاف جلوگیری می کند. چگونگی تنظیم قرارداد پیمانکاری، شکل رابطه کارفرما و پیمانکار را تعیین می کند. بنابراین باید در نوشتن این قرارداد از یک وکیل یا متخصص حقوقی مسلط به قراردادها کمک گرفت. تنظیم قرارداد پیمانکاری برای هر دو طرف مزیت های فراوانی دارد:

  1. این نوع قرارداد تنوع بسیار بالایی دارد و هر گونه خدماتی قابلیت این را دارد که در قالب قرارداد پیمانکاری ارائه شود. با این قرارداد می توان هر گونه نیاز کارفرما را پاسخ داد و هر نوع ارتباطی بین کارفرما و پیمانکار را تعریف کرد.
  2. قرارداد پیمانکاری شرایط برقراری رابطه کاری را در قالب دو مجموعه شرایط عمومی و اختصاصی پیمان تعریف می کند. به این صورت پیمان میان کارفرما و پیمانکار چارچوب مند می شود و کارها در این چارچوب تعریف می شود.
  3. تنظیم قرارداد پیمانکاری از حقوق و منافع دو طرف پیمان محافظت می کند و مانع بروز اختلاف و سوء تفاهم می شود.

اجزای مهم در تنظیم قرارداد پیمانکاری

پیمانکاری نیز مانند هر قرارداد دیگری اجزای مشخصی دارد. در تنظیم قرارداد پیمانکاری باید مشخص باشد دو طرف قرارداد چه اشخاصی هستند و رابطه آن ها با یکدیگر نیز چگونه است. همچنین موضوع کار نیز باید به طور شفاف در قرارداد معین شود. باید در قرارداد شرح داده شود کارفرما چه توقعاتی از پیمانکار دارد و این خدمات را با چه شرایطی باید دریافت کند.

مورد دیگری که باید حتما در تنظیم قرارداد پیمانکاری مورد توجه قرار گیرد ضمانت های اجرای قرارداد است. پیمانکار باید برای انجام درست و به موقع کار ضمانت هایی ارائه دهد تا امکان جبران خسارت کارفرما وجود داشته باشد.

قرارداد پیمانکاری اجزای دیگری نیز دارد. به عنوان مثال قرارداد عدم افشای اطلاعات محرمانه نیز می تواند به قرارداد ضمیمه شود. با داشتن این ضمیمه پیمانکار موظف به حفظ حقوق مالکانه معنوی کارفرما می شود و در صورت عدم رعایت آن مورد پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.

شرایط عمومی و اختصاصی پیمان در تنظیم قرارداد پیمانکاری

هر قراردادی تبعاتی را متوجه دو طرف پیمان می کند. قرارداد پیمانکاری نیز تعهداتی را بر دوش طرفین قرارداد می گذارد. این تعهدات به دو دسته عمومی و اختصاصی تقسیم می شوند. شرایط عمومی پیمان شرایطی هستند که بر تمامی قراردادهای پیمانکاری حاکم هستند و به مجرد عقد قرارداد لازم الاجرا می شوند. اما شرایط اختصاصی پیمان مواردی هستند که طرفین قرارداد خود بر اساس شرایط خودشان و به صورت توافقی بر قرارداد حاکم می کنند. البته شرایط اختصاصی هیچگاه نمی توانند شرایط عمومی پیمان را نقض کنند.

ویژگی های قرارداد پیمانکاری

بر اساس ماده 10 و 219 قانون مدنی، قرارداد پیمانکاری یک قرارداد لازم است. یعنی هیچ یک از طرفین قرارداد به جز در موارد خاص نمی توانند قرارداد را فسخ کنند. موارد فسخ قرارداد در دستورالعمل شرایط عمومی پیمان ذکر شده که این موارد تنها پانزده عنوان هستند.

تمام قرارداد ها را از نظر نحوه انعقاد می توان به دو دسته ساده و تشریفاتی تقسیم کرد. تنظیم قرارداد پیمانکاری مستلزم تشریفاتی است تا به رسمیت شناخته شود. بنابراین قرارداد پیمانکاری یک قرارداد تشریفاتی است.

انواع قرارداد پیمانکاری

  •  قراردادهای پرداخت کلی  (Lump Sum)
  •  قراردادهای دائمی   (Continual Contracts)
  • قراردادهای سنجشی   (Measurement Contracts)
  • قراردادهای بازپرداخت هزینه   (Cost Reimbursement Contracts)
  • قراردادهای مدیریتی   (M.C (Management Contracts) )
  • قراردادهای مدیریت پروژه   (Project Management Contracts)
  • قراردادهای طراحی وساخت   (Design And Build Contracts)
  • قرارداد مهندسی، تأمین تجهیزات، اجرا (Engineering Procurement Construction)
  • قراردادهای ساخت و توسعه

شرایط فورس ماژور در قرارداد پیمانکاری

همیشه امکان بروز حوادثی که خارج از کنترل و پیش بینی پیمانکار باشد و برای انجام کار مانع ایجاد کند وجود دارد. در قرارداد باید تعیین شود چه شرایطی فورس ماژور شناخته شده و در چه صورت می توان پیمانکار را از انجام تعهدات خود معاف کرد. در تعیین این شرایط باید با دقت عمل کرد زیرا فعال شدن بند فورس ماژور موجب لغو یا تعلیق قرارداد می شود.

حق بیمه در قراردادهای پیمانکاری

یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز در قراردادهای پیمانکاری، بیمه و مالیات پیمانکاری است. در ادامه قوانینی که در این باره صحبت کرده است را بیان می کنیم:

  • ماده 38 قانون تامین اجتماعی به جهت پوشش امور بیمه ای کارگران و شاغلانی که تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی هستند تدوین شده است.
  • پیمانکارها و کارفرمایانی که تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی هستند موظف به رعایت ماده 38 قانون تامین اجتماعی هستند.
  • حق بیمه در قرارداد پیمانکاری به شکل درصدی از مبلغ قرارداد است.
  • مطابق ماده 38 قانون تامین اجتماعی در مواقعی که کار به صورت مقاطعه ای به اشخاص حقیقی یا حقوقی سپرده شده است کارفرما بایستی مقاطعه کار را موظف به پرداخت تمام حق بیمه کند. بنابراین مطابق ماده 38 قانون تامین اجتماعی، تمامی پیمانکارها و کارفرماها باید علاوه بر بیمه کردن کارکنان خود، نیروهای پروژه های مناقصه ای و قراردادی را نیز بیمه کند.
  • در صورتی که پیمانکار خود کار را به یک مقاطعه کار دیگر بسپارد، آنگاه بخش زیادی از مسئولیت های قانونی و پرداخت حق بیمه نیز متوجه شخص پیمانکار ثانوی است. اما اگر خود کار را به عهده بگیرد، آنگاه در صورت به خدمت گرفتن کارگر باید حق بیمه کارگران را پرداخت کند و در غیر این صورت نیاز به پرداخت حق بیمه نخواهد داشت.

مالیات در قرارداد پیمانکاری

قوانینی که در حال حاضر درباره مالیات قراردادهای پیمانکاری صحبت می کنند، توصیف خاص و متفاوتی از مالیات در این قراردادها ارائه نداده اند. اما به طور کلی می توان گفت که میزان مالیات بر درآمد قراردادهای پیمانکاری عمرانی و غیر عمرانی اختلاف چندانی ندارند. در پروژه های پیمانکاری پروژه عمرانی، هزینه های اجرایی و اداری و حق بیمه از کل درآمد کسر شده و از محل سود باید 25 درصد به عنوان مالیات پرداخت شود. این قائده مربوط به اشخاص حقوقی است. درباره اشخاص حقیقی، هر سال میزان معافیت مالیاتی اعلام شده و بعد از آن از سود ناخالص کم می شود.

قرارداد پیمانکاری تک نفره چیست؟

قرارداد پیمانکاری تک نفره نوعی قرارداد پیمانکاری است که در آن کارفرما پروژه را در ازای پرداخت مبلغی مشخص به پیمانکار که شخصی حقیقی است می سپارد. در انواع مختلفی از پروژه ها این نوع قرارداد بسته می شود. به عنوان مثال قرارداد های مشاوره را که نمی توان بر اساس ساعت کار مزد تعیین کرد می توان به صورت قرارداد پیمانکاری تک نفره منعقد نمود. همچنین قراردادهایی که بین کارفرما و یک نفر پیمانکار بسته می شود مانند پروژه طراحی سایت از این نوع است. قراردادهای پیمانکاری تک نفره، برای مواقعی هستند که ماهیت کار به شکل پیمانکاری نزدیک تر است ولی رابطه دو طرف از جنس کارگر و کارفرما نیست و رابطه آنها در قالب قانون کار نمی گنجد. در این مواقع برای جلوگیری از بروز مشکلات آتی و شکایت کردن پیمانکار از کارفرما، قرارداد به شکل پیمانکاری تک نفره بسته می شود. این مشکلات بیشتر در کسب و کارهای نوپا و استارت آپ ها دیده می شود.

مزیت تنظیم قرارداد پیمانکاری تک نفره این است که هر تعهدی را می توان در چهارچوب قرارداد و توافق بین طرفین ثبت کرد و آن را لازم الاجرا نمود. از آنجایی که مفاد قرارداد در صورت بروز اختلاف قابل استناد هستند این نوع قرارداد از بروز مشکل و اختلاف جدی جلوگیری می کند. هر شرطی که در قرارداد ذکر شود لازم الاجرا است هر یک از دو طرف می تواند در صورت تخلف طرف دیگر، الزام او را از دادگاه بخواهد.

نحوه تنظیم قرارداد پیمانکاری

با اینکه هر یک از انواع قرارداد پیمانکاری ویژگی ها و شرایط خاص خود را دارد اما به طور کلی در قراردادهای پیمانکاری شرایطی برقرار است و نکاتی را باید رعایت کرد که در تمام انواع قرارداد پیمانکاری یکسان است.

مشخصات طرفین قرارداد

مشخصات دو طرف قرارداد اولین بندی است که باید در قرارداد ذکر شود. دو طرف باید در درج مشخصات خود با دقت عمل کنند. در صورت بروز هر گونه اختلاف میان دو طرف، اظهارنامه از سوی دادگاه طبق مشخصات و آدرس درج شده در متن قرارداد صادر می شود.

موضوع قرارداد پیمانکاری

در قرارداد باید به دقت ذکر شود که موضوع قراردادی که میان دو طرف بسته می شود چیست و چه کاری قرار است از سوی پیمانکار انجام شود. همچنین انتظارات کارفرما از پیمانکار و تعهدات کارفرما در قبال پیمانکار و برعکس آن نیز باید به طور شفاف آورده شود و هیچ نکته ای از قلم نیافتد.

مبلغ قرارداد پیمانکاری

مبلغی که قرار است در قبال آن کار انجام گیرد و نحوه پرداخت آن باید در قرارداد مورد ذکر قرار گیرد. نحوه ادای تعهدات کارفرما و پرداخت این مبلغ بر اساس شرایطی است که در قرارداد ذکر می شود.

اسناد و مدارک

در ضمن تنظیم قرارداد پیمانکاری، کارفرما اسنادی در اختیار پیمانکار قرار می دهد که باید در قرارداد به آنها اشاره شود. هر سند و مدرکی که بین دو طرف تبادل می شود باید در متن قرارداد نام برده شود.

تعهدات کارفرما و پیمانکار در قبال یکدیگر

هر تعهدی که کارفرما و پیمانکار باید در قبال یکدیگر انجام دهند باید در قرارداد آورده شود. شیوه انجام کار و مدت زمان آن، نظارت بر کار و مواردی از این دست باید حتما در قرارداد ذکر شوند.

سخن آخر

با گسترش فعالیت ها و تخصص ها نیاز به چارچوبی وجود دارد که رابطه کاری را بین افراد جامعه به خوبی تعریف کند و از حقوق افراد در رابطه کاری محافظت کند. قرارداد پیمانکاری شکل رایج و کاربردی ای از قرارداد است که بسیاری از فعالیت ها می توانند در قالب آن تعریف شوند. نکته بسیار مهم این است که شخصی که متن قرارداد را به نگارش در می آورد باید حتما اطلاعات عمیق حقوقی داشته باشد تا قرارداد حقوق طرفین را تامین کند و از بروز اختلاف جلوگیری کند.

برای کسب آگاهی بیشتر درباره قوانین حاکم بر قرارداد های کار می توانید به اپلیکیشن شهرداد مراجعه کنید و قوانین مربوطه را مطالعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا